Пушкин ва Кавказ   Нилъ ругьунлъун руго «Пушкин щварал бакIал, Пушкинил къокъаялъул шагIирзаби, Пушкинил заман» абурал калимабазде. Нилъее гIадатияллъун лъугьун руго гьел рагIаби. Пушкин щварал бакIазул рехсей гьабулаго, дида цебечIола тIолабго дунял.Кавказалда Пушкин щварал бакIазул бицунаго, «бакI» абураб рагIи рекъон кколаро. Кавказ – гьеб буго кIудияб ракь, поэзиялъул пачалихъ. ГIадада гурелъулха Белинскияс абураб гIурус поэзиялъул...

ЛъикIаб ишалде пикру буссараб гIел   Редакциялъ тIоритIарал къецазул гIахьалчагIазе шапакъатал кьуна МагIарул газеталъул 100-сонилабги Шамил имамасул 220-сонилабги байрамазул ва КIудияб Бергьенлъиялъул хIурматалда редакциялъ тIоритIана хъвавул хIалтIабазул къецал. Араб анкьида нижехъе гьоболлъухъ щвана къецазулъ гIахьаллъарал Хасавюрт ва Гъизилюрт районазул школазул цIалдохъаби. Гьебго къоялъ редакциялъул хIалтIухъабазулгун лъай-хъвай гьабизе нижехъе бачIана Гъоркьа Чирюрт росдал школалъул цIалдохъабазул къокъаги....

ХХ гIасруялъул 20-абилел соназда байбихьана МахIмудил асарал басмаялда рахъизе   Дагьаб цебегIан Россиялъул гIелмабазул академиялъул Дагъистаналъул гIелмияб централъул мацIалъул, адабияталъул ва искусствоялъул (сангIат) институталъ къватIибе биччана «ШигIраби» абураб ХъахIабросулъа МахIмудил тIехь. ТIехь данде гьабуна, гьелъие гIелмиял баянал кьуна филологиял гIелмабазул доктор АхIмад МуртазагIалиевас. БачIинахъего абизе ккола гьеб бугин гьунар тIокIав шагIирасул ирс бакIариялде, гьелъие унго-унгояб...

ГIазулаб декабралда кунчIараб цIва   Жакъаги рагIулеб бугин ккола гьелъул чIагояб гьаракь Дица берал къанщидал,Къаникь лъелалде цебе,КъватIибе ракIги бахъун,КъотIун жанир раккани,Гьениб ДагъистаналъулСипат-сурат батила,Сунданиги хъвагIазе.Нахъе бахъизе кIвечIеб. Гьадин хъвана халкъияй шагIиралъ. Гьеб букIана гьелъул кучIдузул аслияб ахIилъунги. РакIалдещолеб буго, школалда цIалулелъул, «ВатIан, мун бокьизе тIоцебе дида» абураб гьелъул кечI хоралда ахIулеб букIараб заман. Нижер гIелалъе гьеб...

МахIмуд-Апандил «ТIаса лъугьа, дир вас» абураб тIехьалдаса   ВукIанила цо бечедав чиги, гьесул вукIанила цIакъ лъугьинчIев васги. Щибниги иш-пишаги гье­чIого, гьудулзабигун цадахъ тира-сверулев, квана-гьекъолев вукIу­на­анила гьев. Цо къоялъ инсуца гьес­да абунила:— ГIенеккея, дир вас, мун гьанже лъимер гуро, гIолохъанчи гIун вуго. Заман щвана, гьеб ахIмакъаб хьвада-чIвадиги тун, хъизанги гьабун, гIадамазул гIадаб гIумру-яшавалда вукIине.— Гьелъие жеги...

ЦIадаса ХIамзатил адабияб ирсалъулги заманаялъулги бухьен   17 октябралда  РАНалъул ДНЦялъул ИЯЛИялда тIобитIана Дагъистаналъул халкъияв шагIир ЦIадаса ХIамзатил творчествоялъе сайгъат гьабураб ТIолгороссиялъул гIелмияб конференция. Гьенир гIахьаллъана гIалимзабиги, шагIирзабиги, студенталги, журналисталги. Конференция рагьана ва нухда бачана институталъул директорасул  заместитель А. Акавовас. Институталъул грамматикиял цIех-рехазул отделалъул нухмалъулев, филологиял гIелмабазул кандидат МухIамад МухIамадовас бицана жеги гIелмиял цIех-рехал гьаричIел...

Умумузул нухккун вачIарав   Кив хIалтIаниги, жиндирго сахаватал лъалкIал тана гьенир Шамилица ТIоцебесеб октябралда МагIарул театралда тIобитIана Шамил МухIидиновасул адабияталъул сордо. Щивха кколев Шамил МухIидинов? Хунздерил тIалъиялде рахунелъул, тIоцебе батулеб БакьайчIи росулъа жамгIияв хIаракатчи, учитель, журналист, гIалим, шагIир. РагIул устарзабаздалъун бечедаб Хунзахъ районалъул шагIирзабазул кьерда мустахIикъаб бакI ккола гьесги. Кив хIалтIаниги, жиндирго сахаватал лъалкIал тана...

Салам, Жамбул 1939 соналда Москваялда тIо­битIараб ТIолгосоюзалъул росдал магIишаталъул выставкаял­де делегатлъун витIун вукIун ву­го ЦIадаса ХIамзат. Делегатазе бетIерлъи гьабулеб букIун буго Ха­шаев ХIажимурадица. Гьелъул хIакъалъулъ хадуса бицана выставкаялда делегатлъун вукIарав Хунзахъ Сталинил цIаралда букIараб колхозалъул колхозчи, цевесев илхъичи МухIамадов МухIудадаца. (Гьесда росдал гIадамаз АтахIин абула).ХIамзатие бокьулеб букIун буго батIи-батIиял павильоназде щвезе, гьес щибалъе кьолеб букIун...

Къад зирхун роцIараб зоб къасиялде кьерхана. ХIинкъаби кьолеб гIадин кьурдизе лъугьана пири. ГIинкълъуледухъ кьвагьдана гъугъайги. ЦIодорго галабиги росулаго, сверухълъиялде хIинкъарал бералги рехулаго, кIиго чухъилав азбаралъул сангаралда аскIоре рачIана. Гьаниб букIана Асадулагьил кIитIалаяб мина. Цойги нухалъ сверухъ инсан вихьулищалиги валагьун, цеве вукIарас телефоналъ ахIана:— Ле, Асадулагь, чара гьечIого дуда дандбазе жо буго. Рагъиде щай вахъунарев?Цо лахIзаталдасан...

«ХIасратаб алжаналде ине цIакъ бокьун буго…»   Исана 180 сон тIубала цIар рагIарав гуржиязул жамгIияв хIаракатчи, хъвадарухъан, шагIир ва публицист Илья Григорьевич Чавчавадзе гьавуралдаса. 1857–1861 соназда гьев цIалулев вукIана Санкт-Петербургалъул университеталъул юридикияб факультеталда. Ункъабилеб курсалда вугев чи гьев гьениса нахъе гьавуна, студентазул багъа-бачариязулъ гIахьаллъи гьабунин абун ва тIадвуссана Гуржистаналде. 1864–1868 соназда Чавчавадзе вукIана Типлис губерниялъул...