Аюб гьавуна 1995 соналда ЛъаратIа районалъул Белъелда росулъ. Гьоркьохъеб школа лъугIидал, цIализе ана ДГПУялъул географиялъул факультеталде. Лъабабилеб курсалда цIалулаго, ана армиялде. ТIадвуссун хадув цIали лъугIизабуна. Хадув, контрактги хъван, Флотилиялде хIалтIизе ана. ЛъагIалицаги хIалтIун, Севералде ана. ТIадвуссингун рагьана жиндирго бизнес ва гьанже росулъ гIумру гьабун вуго.

Ахираб заманалда Россиялъул шагьаразда гIемерлъулеб буго гIада­маз­де тIаде циял кIанцIун гьез къварилъи гьабуразул къадар. Гьел ро­къо-рокъоре рачIиналъул ва тIаде кIанцIиялъул гIилла лъазабулеб бу­гин абулеб буго. 2026 соналда жаниб цияз чIварал гӀадамазул къадар ба­хун буго 21 чиясде ва исана сон тарихалде унеб буго гьеб рахъалъ.

ЦIодорго рукIаян лъазабун буго Томск, Иркутск, Бурятия, Алтай, Камчатка мухъаздаса гIебеде ругел гIадамазда. Бищунго захIматаб ахIвал-хIал бугилан бицунеб буго Краснодар краялъул рохьил рагIаллъудехун гIумру гьабун ругезе.

Циял гIемерлъун, гьез кверде босун бугин абулеб буго Россиялъул 41 регион. Гьединго Волгоград ва Тува мухъазда буго захIматаб ахIвал-хIал. Хъаравуллъуда вукIарав чи чIван, тIутIун рехун ватун вуго циялъ.

Нилъерги мугIрузул районаз­да гIемерал лъугьа-бахъинал ккола гIал­хул жанаварал тIадекIан­цIия­лъул, рехъаде аралъуб гIи-боцIи чIвая­лъул. Гьел, гъура-чункун чалигун, хIайваназда хадур рачIуна рохьил рагIаллъуда ругел рукъзабахъе­цин.

Амма, кигIан кьварарабги хIин­къарабги хIайван гьеб бугониги, нилъер мугIрузул халкъ хIинкъуларо гьединал жанаваразукьа, гьелгун рагъула, къеркьола, ахиралда къезеги къун, жанавар тIурула. МагIарулал руго хIинкъи ракIалдецин кколареб халкъ.

 Цебеккун «ХIакъикъаталда» бахъун букIана, БежтIаса чодаги рекIун рохьосан ячIуней чIужугIаданалъ, жиндирго мацIги бицун, ци нахъчIвараб куц. Жиндир рокъор гIисинал лъимал ругин, нахъе а, ци, дун йиччаянги абун, гьелъие хабар бицараб куцалъул. Гьейги йикIана бахIарчияй чIужугIадан.

Жакъа бицине бокьун буго дагьаб цебегIан ЛъаратIа районалъул Белъелда росулъ ккараб гIажаибаб рагъул хIакъалъулъ. Рагъин абидал, киназдаго ккела гьеб щиб рагъилан.

МагIарда гIи-боцIуда ругел вацазухъе арав Аюб ГIабдурахIманов, гьенибго чуги тун, лъелго нахъе вачIунаго, нухда сордо бецIлъун буго. Рохьоб жанисан машинаби хьвадулеб нухдаса вачIунев Аюбида бецIлъухъего бихьун буго цо лъилали лъалареб сипат. Канлъи гьабизе я чирахъ гуро, фонарик бакизе кодоб я телефон гуро. Цо дагьав аскIовегIан щведал, бичIчIун буго гьесда, жив рохьил жанаваргун дандчIвалев вукIин. Бугила кIудиябго къаркъалаялъул ци.

Аюбилгун бухьенги гьабун, нижеца цIехана лъугьа-бахъаралъул хIакъалъулъ.

- Аюб, мун цигун дандчIван, лъикIаланго гьебгун къеркьон вугин бицунеб буго дур районцояз…

- Щибаб риидал унаан дун гIи-боцIигун магIарде. Гьаб ахирисеб лъабго сон батила гьениве инчIого. Санайилго гIи-боцIи магIарде унеб заманалда, вацаз хьихьизе тIаде босула гIиял рехъен ва бачун гьебгун къокъуна магIарде. Дунги уна цо-цо, гьезда аскIоб анкь базе.

Гьедин гьезда аскIоб анкьги бан, рокъове вачIунев дида ракIалде рачIана мунагьал чураяв инсул рагIаби. Ниж руго мугIрузул халкъ, магIарда, рохьазда ва гIалахазда гIумру тIамулел. Инсуца кидаго абулаан, нухда щиб ккелебали лъаларин, бокьараб гIалхул хӀайван, гьой, борохь дандчIвазе бегьулин, лъикӀаб, къвакIараб тIил кодоб босичIого анцIго галиги бахъугейилан. Унго-унгоги лъелго унеб мехалъ тIил кодоб боси цIакъ хIажатаб жо букIун буго. ГIадада гурелъул нилъее умумузул абиял, кицаби ва малъа-хъваял хIалтIизаризе къваригIунел. Гьеб тIилги босана, дунги къокъана рокъове…

Рохьоб жанисан букIана гIезегӀан гIатIидаб, машинагицин хьвадулеб нух. Нухдаго дунялги рукIкIана, маркIачIудацин рохьоб жанисан унаго, цIакъго бецIлъуларищха. Гьеб нух ккун унаго, дандчIвана ци. Гьеб лъутизабизеян гьаракь гьабуна, кодоб бугеб тIил гьелде хьвагIана. Амма гьеб къуркьичIо. Гьеб тIад речIчIилилан абураб пикруги ботI­ролъего бачIинчIо. Гьеб букIун буго тIанчIазул эбел. ТIаде балагьун, цо санагIалъи гьечIеб, багъа-башарулареб хIинцаб жо бугилан кканиги, гьеб букIун буго, багъизе ккедал, кутакалда хехаб ва лебалаб хIайван.

- Гьелдаса лъутизе ракIалдего ккечIищ дуда?

- Дида бичIчIана, тIурун яги гъотIоде харун ворчIуларевлъи. Цого-цо дие гьабизе хутIараб жо букIана - гьелде данде къеркьей. Цойидасан гьеб квачIида бахъун чIана дида данде багъизе. ТIоцебе гьеб речIчIана бетIералде, цинги гъуждузде. Байбихьана нижер унго-унгояб рагъ… Дица, квачIид бахъараб гьелде, кодоб бугеб тIил кьабизе байбихьараб мехалъ, гьеб речIчIана дир бохдузулъ, ва, кIиябго бохги кIалдиб ккун, дун гьелъ гIодов лъуна. Цо кьуруялда мугъ базе бакI щвеялъ, дун ворчIана гьелъукьа. АлхIамдулиллагь, Аллагьасул хIалкIолъиялдалъун, дун чIаго хутIана. Гьеб цин тIанчIазухъе баккизе ун, цинги дида тIад речIчIун бачIунаан. Лъабго нухалъ ана гьеб тIанчIазда аскIобе, гьелги рохьоре жанирехун ккезарун, нахъеги бачIана тIад речIчIизе. Дун бугеб хIалалъ къеркьана гьебгун. Лъаб­абилеб нухалъги дун гьелъукьа ворчIана, цинги гьеб ана бехе балагьун, тIанчIазда хадуб ун батилаха.

Дица цинги росулъе ахIи бана, гьадинаб жо ккун бугин, машинаги бачун диде данде рачIайилан. Дир ахIи росулъ къватIир ругел чагIазда рагIулеб букIун буго. Амма гьезда лъалеб букIун гьечIо дида тIад ци речIчIараблъи. БецIаб бакIалде гьеб цоги нухалъ нахъбуссун бачIинеги бегьулилан абураб пикругун, дун гьениса хехабго къагIидаялъ росулъехун ана. Нахъеги бихьана дида бецIлъукьан бачIунеб квачIида бахъараб циялъул гIадаб сипат. Дица ахIи гьабидал, гьев ватана цоги магIардаса кватIун рокъове вачIунев мадугьаласул вас. Гьевги вихха-хочун лъугьана, гьанибеги цийищ бачIунебин абун. Дида гьесул чоде вахинеги кIвечIо, кьодухъе щвезегIан дунго вилълъана. Гъобе бачIана машина дун вачине.

Гьеб къварилъиялдаса хIалица ворчIарав, циялъ хIанчI-хIанчIун ругъназул цIурав Аюб вачана росдал медпункталде, гьениб гьабуна гьесие медицинаялъул тIоцебесеб кумек, рукъана ругънал, цIакъго захIматал, чIахIиял ругънал рукъи­зеги, дезинфекция гьабизеги хехабго къагIидаялда ана районалъул больницаялде вачун. Больницаялда гIезегIан лъикIаб тIадчIейги гьабун, Аюб гIезегIан лъикI мадаралда сахлъана.

Белъелда росдал имам ГIабдул­гъафурил МухIамадица бицана: «Гьеб лахIчIегIераб сордо, рохьов кIудияб цигун вагъизе ккани, гьеб буго кIудияб бахIарчилъи, бокьарав чиясухъа бажарулеб жоги гуро. Мисалалъе босани, дихъа гьеб бажаризе букIинчIо. Бохдул сородун, ракI тамахлъун, рухI тIагIун лъугьинаан. Гьеб ахIвал-хIалалдаса бокьарав чи ворчIизе вукIинчIо. ТIанчIи ругеб ци букIинчIебани, гьеб къеркьезеги букIун батиларо, тIанчIазул эбел букIиналъ буго гьеб гьесда тIад речIчIун. Циялъ инсан бигьаго виччаларо. Аюбие тIоцебесеб иргаялда кумек бачIун буго Аллагьасдасан, хIал кьун буго гьесие БетIергьанас. ЛъикIав инсан кисаго ва сундасаго ворчIула. Видео бахъулев чи аскIов вукIаравани, гьеб лъугьа-бахъин тарихалде инаан ва Аюбие бахIарчиясул цIар щвезе букIана», - ян.

Ва тIаде жубана: Аюбидаса, гьесул бахIарчилъиялдаса, къвакIиялдаса ва щулияб иманалдаса чIухIарал руго гьесул росуцоял. Аллагьас кидаго кумек гьабеги дуе гьанжеялдасагиян дугIаги гьабуна росдал имамас.

Рукъият ГIалисултанова