ТIабигIияб балагьалъ мугIрузул районазда щвезабураб кьаби лъугьана нухмалъулезе экзаменлъун КIудияб ВатIанияб рагъда бергьенлъи босараб къо кIодо гьабулел нилъ киналго рукIаго, цо-цо районазул росабазул гIадамазе тIабигIияб балагьалъ кIудияб зарал гьабуна. Масала, Гумбет ва ЦIунтIа районазул росабалъе бараб хехаб чваххун цIадалъул ва горо-цIералъул хIасилалда щун рачIарал лъараз хвезабуна нус-нус хъизамалъул къайи-свери, магIишат. Гьеб лъугьа-бахъиналда бан, ДРялъул...
Ирсилазул парад ВатIаналъе рухI кьуразул адаб гьабизе ккола кидаго Гьал къоязда «Дагъистан» РИАялда тIобитIараб данделъиялда бицана республикаялда «Хвел гьечIеб полк» абун цIар лъураб тадбир гIуцIиялъул хIакъалъулъ. Россиялъул «Хвел гьечIеб полкалъул» ДРялда бугеб исполкомалъул нухмалъулей Сабина Къурбановалъ ва жамгIияб гIуцIиялъул регионалияб штабалъул вакил Сефижат МухIамадрасуловалъ бицана улкаялдаго «Хвел гьечIеб полк» гIуцIиялъул ва гьеб жамгIияб багъа-бачарилъун...
БежтIа росулъа ШапигIилазул тухумалдаса КIудияб ВатIанияб рагъда гIахьаллъана МухIамад Хизриев Дир эбелалъул вукIана лъабго вац. Жиндирго лъимерлъиялъул хIакъалъулъ бицунеб мехалда, гьелъ киданиги рехсоларо бищун кIудияв вац МухIамадил цIар. Гьей гьаюна вац рагъда вугеб заманалда. «Нижгун кидаго цадахъ вукIунаан гьитIинав вац МухIамадхIажи. МухIамад эмен вугин кколаан дида. Эменго гIадав вукIиналъги, инсул хIеренлъиги лъикIлъиги дида лъачIелъулги...
Игьел — КIудияб ВатIанияб рагъда Игьали росулъа 135 чияс гIахьаллъи гьабуна КIудияб ВатIанияб рагъда. Гьезул бищун гьитIинасул букIана 16 сон ва бищун кIудиясул — 47 сон. Рагъ байбихьилалде армиялда вукIана (1939-1940 сонал) 23 чи. ГIемериселги рукIана жеги хъизан гьабичIел чагIи. ГIемерисел хъизамаздаса рагъде ана кIи-кIи чи. ДарбищмухIамадил хъизамалдаса рагъда гIахьаллъи гьабуна лъабго чияс, гьезул...
1418 сордо-къоялъ халатбахъана КIудияб ВатIанияб рагъ ЦIадаса ХIамзатица 28 июналда магIарул халкъалдехун радиоялдасан гьабураб кIалъай 23 июналда бахъараб «МагIарул большевикалъул» 50-абилеб номералда лъун буго тохлъукьего фашистияб Германия СССРалде тIаде кIанцIиялда бан, СССРалъул Совнаркомалъул председателасул заместитель, къватIисел улкабазулгунисел ишазул министр В. М. Молотовасул радиоялдасан гьабураб кIалъай. Гьебго номералда буго «Бергьенлъи нилъехъ букIине буго» абураб макъала....
«Волоколамскалъул мальчишал» Москваялдаса 130 километралъ рикIкIада, Большая Сестра абураб гIурул рагIалда буго Волоколамск районалъул Стеблево росу. 1941 соналъул 15 декабралда полковник Чанчибадзел отрядалъ тушманасдаса эркен гьабуна гьеб гьитIинабго росу. Гьениса тушманги вачахъун, БагIараб Армиялъул подразделениялъги тана Стеблево. Росуцоязда лъалаан, нагагь фашистал тIадруссун рачIани, гьез зулму гьабизе букIин. Росу цIунизе хIадурлъи Лъималазул рокъор гIурал Володя...
КIудияб ВатIанияб рагъул гIахьалчи ГIабдулкаримил хIакъалъулъ ракIалдещвеял Дагьал церегIан къоязда 95 соналъул гIумруялда ахираталъул рокъове ана районалда цого-цо хутIун вукIарав КIудияб ВатIанияб рагъул гIахьалчи, I группаялъул инвалид, 10 лъимадул эмен ЧIиркъатIаса ГIусманов ГIабдулкарим. ГIажаибаб къисматалъул инсан вукIана 1924 соналда гьавурав ГIабдулкарим. ЦIакъго гьитIинго эбелги хун, гьев ккана бесдал эбелалъул цIобалде. Гьесул эбелалъул рахъалъан я...
ЦIорона чанги ракI цIадул каранда Ингердахъ росулъа рагъде ана 78 чи. Гьезда гьоркьоса 41-яв тIадвуссинчIо Дунялахъ гIашикъаб, гIишкъудал цIурабЦIорона чанги ракI цIадул каранда.Жеги рокьи лъачIел, балай хъатIичIелВасазул гIаданир гIунана берал. ГIайшат ГIумалаева. ГIахьвахъ районалъул Ингердахъ росулъа жидеего бокьун фронталде ана микьгоял: Гъазиядибиров ХIажи, ХIажимухIамадов ГъалбацI, ХIажиев НурмухIамад, ХIажиев ХIажибег, Къураев Шарапудин, КъурамухIамадов Дайтбег, Пахрудинов ГIали,...
Рохелги пашманлъиги цадахъаб байрамалда дандчIвай гьабизе буго аваданго, бадиб магIугун Сугъралъ росулъа КIудияб ВатIанияб рагъде ана 300-гIанасев чи. Гьезул бащдал гурони нахъги руссинчIо. ГьабсагIаталда нилъгун хутIун вуго 94 сонил ригьалде вахарав ХIажи ГIинчилов. Гьев, гIарзаги кьун, ана рагъде ва тIадги вуссана 1946 соналда. ХIалтIана жанисел ишазул органазда, прокуратураялда, батIи-батIиял магIишатиял идарабазда. 1971-1985 соназда вукIана...
Дагъистаналъул мацIазул квацIи 26 апрелалда МахIачхъала шагьаралъул №58 школалда тIобитIана «Анищазул ва кочIол куркьбазда» абураб Дагъистаналъул халкъазул фестиваль Миллиял гIадатазул тIогьазухъе Дун йикIана бищунго цееккун ятилин, амма ичIго тIубалалдего, гьение щварай дун пана гьаюна, кьабун гIадамаз цIураб школалъул азбар бихьидал. АхIулел кучIдулги, сверухълъиялдего гIажаибго берцинаб тIагIам кьурал миллиял нигIматазул махIалги, миллияб ратIлилъ свери бахъулел...
