Ахирал соназда Дагъистаналде туристал рачIине байбихьаралдаса гьезие хъулухъ гьабулезулги, гьел жанир чIезе ралел гьалбадерил рукъзабазулги къадар гIемерго цIикIкIана. Масала, ДРялъул Туризмалъул ва халкъиял промыслабазул министерствоялъул баяналда рекъон, ахираб щуго соналда жаниб гьеб къадар цIикIкIун буго кIиго нухалда ва, Северияб Кавказалъул федералияб округалде гьоркьоре унел регионал росани, Дагъистан буго кIиабилеб бакIалда. ТIоцебесеб бакIалда буго Ставрополь край.
МугIрузул санагIатаб ракь
Гьеб киналдаго цадахъ республикаялда цIикIкIана туроператоразул, ай компаниязул къадарги. Масала, щуго соналъ цебе республикаялда гьединаб 73 компания букIун батани, гьабсагIаталда буго 300-гIанасеб компания, 50-60 проценталъ гIемерлъана республикаялде рачIунел туристазул къадарги.
Россиялъул туриндустриялъул союзалъул правлениялъул член Сергей Ромашкинил рагIабазда рекъон, тIолабго улкаялъул регионазда гьоркьоб туристаз тира-сверизе инелъун тIаса рищулел регионазул цебесеб кьерда буго Дагъистан.
— Аслияб куцалда гьез тIаса бищулеб буго Дербенталде, мугIрузул росабалъе, чвахалаби ругел бакIазде гьарулел маршрутал. Цересел соназде дандеккун, Каспий ралъдахъ чвердезе ва хIухьбахъизе бокьулел дагьлъулел руго. Гьелъие гIиллаги ккола цересел соназ къан букIараб ЧIегIер ралъдал рагIалда бугеб Анапа шагьаралъул пляжал хIалтIизе риччай. КIиабизе, Каспий ралъдал рагIалда туристазе рекъонкколел санагIалъаби гьечIолъи ва ралъадги чорокго букIин. Лъабабизе, Россиялъул туристал ругьунлъун рукIана ЧIегIер ралъдахъе, хасго Анапаялде хьвадун, гьанжеги гьез ругьунабго маршрут тIаса бищулеб буго, — ян бицана С. Ромашкиница.
«Авито Путешествий» порталалъул баяназда рекъон, апрель моцIалда туристаз, цебеккунго гIарацги кьун, ижараялъ ккурал рукъзабазул рахъалъги Дагъистан буго цебесеб бакIалда. Гьелъие гIиллалъунги рехсолеб буго ккураб рукъалъухъ сордо-къоялда жаниб кьезе кколеб гIарац нилъер гьаниб дагьаб букIин. Масала, Калмыкиялда яги Ставрополалда гьоркьохъеб багьа 3700 гъурущ батани, Дагъистаналда буго 3000 гъурущ.
Гьединго, гьоркьохъеб багьа босани, Дагъистаналда цо сордо-къоялъ ижараялъе босараб минаялъухъ абулеб буго 5800 гъурущ. Гьелдаса учузго буго гIицIго Астрахань областалда (3600 гъурущ).
Амма улкаялъул туристаз апрель моцIалда хIухьбахъи гьабизе тIаса рищарал регионазул цебесеб кьерда рехсолел руго Санкт-Петербург ва Ленинград область, Краснодар край, Москва ва Москва область, Ставрополь край ва Мурманск область.
Гьединаб хIал бугониги, ДРялъул Минтуризмалъул нухмалъулев Эмин Мердановас бицухъе, исана республикаялде рачIунел туристазул къадар цIикIкIине рагIула гIага-шагарго 10 проценталъ.
Чвантаги букIине ккола
2025 соналда Дагъистаналде вачIун вукIана кIиго миллионгIанасев турист. Гьединлъидал исана кIиго миллионалдасаги цIикIкIун турист вачIине вуго нилъехъе ва гьел къабул гьаризе хIадурго руго гьеб ишалда хIалтIулел чагIи.
— Гьайгьай, туристазул къадар жеги цIикIкIинабизе ккани, хIажалъула санагIатаб инфраструктура букIин. Гьебги хIисабалде босун, республикаялда байбихьун буго «Каспийский прибрежный кластер» абураб миллияб проект гIумруялде бахъинабизе. Гьеб проект рагIалде бахъун хадуб, хIакъаб жо, Дагъистаналде рачIунел туристазул къадарги жеги цIикIкIине буго, — ян лъазабуна министрас.
«СберАналитики» цолъиялъул исполнительнияв директор Максим Чачинил рагIабазда рекъон, исана Северияб Кавказалде ва гIамм гьабун Югалъулаб федералияб округалде хIухьбахъи гьабизе рачIунел туристал хIадурго рукIине ккезе руго цIикIкIун харжал гьаризе ккеялде. Гьесул пикруялда рекъон, гъоркьиса вукIарав туристасде дандеккун исанасесул чвантида кIутIизе рагIула гIага-шагарго анкьго проценталъ цIикIкIун.
— 2026 соналъ Югалъулаб федералияб округалде рачIине ругел туристазул хIисаб гьабуни, гьез харж гьабизе ккезе буго гIага-шагарго 53,6 миллиард гъурущ. Гъоркьиса букIаралде дандеккун, гьеб къадар ккола 6,8 проценталъ цIикIкIараб», — ан бицана М. Чачиница.
Китаялъулалги чIун рукIунаро
ГIицIго Россиялъул туристазе гуребги, къватIисел улкабаздаса рачIунезеги цIакъ бахилаб бакIлъун лъугьунеб буго нилъер республика. Масала, Москваялда тIобитIараб MITT-2026 абураб халкъазда гьоркьосеб выставкаялда гIахьаллъарав Минтуризмалъул министр Эмин Мердановасулгун дандчIвай тIобитIана Китаялъул туризмалъул вакилзабаз. Гьениб китаялъулаз загьир гьабуна Дагъистаналде жидер улкаялдасаги туристазе рачIине бокьун букIиналъул пикру. Хасго гьезие рекIее гIун ругоан мугIрузда ругел даруял, радоналъулал иццал ва югалъулаб Дагъистаналда бугеб «Ахтынские бани» абураб комплекс.
Китаялъулазулгун рагIиги дандеккун гьеб рахъ цебетIезабизе лъугьани, тIаде-хариялъул МугIрузулаб улкаялде рачIунел Китаялдаса туристазул къадарги гIемерлъилин ккола.
