FaceBook  in  yt  rss

11

Керчалъул кризис

Петр Порошенко – хIалбихьи бугев шахматист

 

25 ноябралда Украинаялъул лъабго рагъулал гамица («Гюрза» абураб тайпаялъул «Бердянск» ва «Никополь» абураб кIиго гьитIинаб катерги «Яны Капу» абураб рейдалъулаб буксирги) хIалбихьана Керчалъул проливалдасан ине. Гьелъул мурадалда гьел хIажаталлъун ккана Россиялъул гIорхъи хвезабизе. Нилъерал ралагьун чIун рукIана, Украинаялъ лъазабилин нилъер г1орхъаби ц1унулезда, пуланаб къоялъ нужер гIорхъи бахине кколеб бугин абун. Гьедин гьабун букIана 2018 соналъул сентябралдаги. Гьебмехалда дозул рагъулал гумузе кьуна лоцман (ралъдалъан гуми рачине бажари бугев, ай гьезие нух бихьизабулев чи), гьесги Украинаялъул гуми рачун рукIана проливалдасан.

Гьанжесала гьедин гьабичIо. 25 ноябралъул радал «Бердянскалъул» командирас Россиялъул хъаравулзабазул катералъул (ПСКА-302) командирасда лъазабуна, 2003 соналъул 24 декабралда Россиялдаги Украинаялдаги гьоркьоб гьабураб «Азов ралъадги Керчалъул проливги хIалтIизариялъулъ бухьенал гьариялъул хIакъалъулъ» абураб цадахъаб къотIиялда рекъон, Украинаялъул гумузул ихтияр бугин рехсараб бакIалдасан эркенго хьвадизеян. Бащдаб сагIаталдаса «ПСКА-302» катералъул командирас «Бердянскалъул» командирасе жаваб кьуна, Керчь-Еникалалъул каналалда лъедолаго хIинкъигьечIолъи чIезабиялъул мурадалда, хIалтIулеб бугин план-графикги ихтияр кьолеб хасаб къагIидаги ва, гьелда рекъон,  48-24 сагIтил заманалда хитIаб гьабизе кколин, гьеб хитIабалъе жавабги кьолин ункъо сагIаталда жанибин абун. Гьелдаса хадуб Украинаялъул гумузе нух гьукъана, хитIаб гьабиялъул шартIал тIуразарун гьечIинги абун. Гьеб нухкъаялъул хIисабги гьабичIого, цо гама ун буго жиндирго нухккун.

Щибха гьабизе кколеб букIараб нилъер г1орхъаби ц1унулез? Гьайгьай, нухмалъиялъул буюрухъ тIубазе ккола: гIорхъи хвезабурал чIезаре, хIажалъани, кьвагьде. Украинаялъулал данде кьвагьдечIо. Кьвагьдаралани, гьеб букIинаан «Украинаялъул ВМСалъ Россиялъул ракьалда питна гьабилъун». БакътIерхьул улкабаз гьединаб лъугьа-бахъиналда бан Украинаялъул рахъги кквелароан. Гьединаб пикруги кьочIое босун батила, украинаялъулал данде кьвагьдечIо, ай рагъ гьабичIого, асирлъуде рачIана. Украинаялъул лъабгойищ, анлъгойищали аскарияв лъукъун вугинги бицунеб буго. Дагьабго жагъаллъун буго гьезул буксирги.

Амма… Порошенкоги гIабдал гуревха. Сунде хьул букIараб гьесул ва щибха гьесие щвараб? Шахматазда буго цо комбинация – гьелда абула «гамбит» абун: пешкаби яги цогидал гIисинал фигураби дандиясеги кьун, гьелъухъ щола бергьине рес кьолеб позиция. Порошенкоеги щвана гьединаб позиция (украинаялъулазулъ патриотизм «борчIана» ва иргадулаб нухалда Россиялде данде рахъана бакътIерхьул улкаби). Дзюдоист Путиниде данде «хIалев» вуго лъабго-ункъго гали цебе тIамун бажарулев шахматазул устар.

ТIоцебе абуни, Порошенкол буго юридикияб ихтияр, Керчалъул проливалдасан Украинаялъул гуми ине ругин абун Россиялда лъазабичIого чIезе. Цебеккун рехсараб 2003 соналъул къотIиялъул кIиабилеб статьяялда рекъон, Киевалдаги Москваялдаги, цогидал улкабазда гурони, тIадаб гьечIо рагъулал гуми хьвадиялъул хIакъалъулъ цоцада лъазабизе. КъотIиялъул кIиабилеб статьяялда хъван буго: «1. Коммерцияб гуреб мурадалда хIалтIулел дармил ва рагъулал, гьединго РФялъул яги Украинаялъул байрахъалда гъоркь ругел цогидал гуми, Азов ралъдадаги Керчь проливалдаги хьвадула эркенго.

  1. БатIиял улкабазул байрахъазда гъоркь ругел цогидал дармил гумузе ихтияр буго Азов ралъдалъе лъугьинеги Керчь проливалдасан инеги, нагагьлъун гьел Россиялъул яги Украинаялъул порталде унелниги гьениса тIадруссунелниги ратани.
  2. Лъабабилел улкабазул рагъулал ва цогидал, коммерциялъе гурелъе хIалтIизарулел ругел, пачалихъиял гумузе Азов ралъдалъе ва Керчь проливалдасан ине ихтияр кьола, цин гьел щвезе ккола цояб рахъалъул (Россиялъул яги Украинаялъул – прим. ред.) порталде ва цогидаб рахъалъулгун дандги бан щвараб гьелъул ахIиялда яги гьез кьураб ихтияралда рекъон».

Я Украинаялъ, я бакътIерхьул пачалихъаз, хIатта ЕвАЭС ва ШОС-6 гIуцIабазулъ ругел нилъер партнеразгицин жеги къабул гьабун гьечIо, Крым Россиялда гъорлъе лъугьин. Гьединлъидал рехсараб къотIиги рикIкIунеб буго жеги къуватаблъун. Кремлялъин абуни, киназдаго ракIалдещвезабулеб буго Халкъазда гьоркьосеб ралъдал право, Крым Россиялъул ракь букIин кьочIоеги босун. Гьелдаго цадахъ рикIкIунеб буго Керчь проливги Россиялъул территория кколеблъи. Крым Россиялъул бугеблъи къабул гьабичIел къватIисел улкабазулги нилъерги батIи-батIияб бербалагьи буго Украинаялъул гумузулгун ккараб лъугьа-бахъиналдеги. СихIтун Путиница гуми проливалдасан риччан рук1аралани гьесул къадру холаан дунялалъулго жамгIияталда цебе. РиччачIого тани, Киевалъегун Западалъе рес щола Россиялде гIайиб гIунтIизабизе ва Путинидегун гьес нухмалъулеб улкаялде иргадулаб гьужум гьабизе.

КIиабизе, Петр Порошенко вуго цебеккунго хIилла-рекIкI ургъизе махщел бугев чи. Халкъазда гьоркьосеб ралъдал правоялдеги цебеккун рехсараб къотIиялдеги мугъги чIвалаго, гьес лъазабуна «Россиялъул ВМСалъ Украинаялъул гумузде гьужум гьабунилан» абун. Ва гьебсагIатго тIалаб гьабуна кIиго моцIалъ тIолабго улкаялда рагъулаб хIал лъазабеянги. Гьесие гьеб хIажат буго – 2019 соналъул 31 марталда рукIине ккола президентасул рищиял, гьел нахътIамиялъул мурадалда. Щайгурелъул гьесул расги лъикIаб х1ал гьечIо гьабсагIаталда. ЦIех-рехазда рекъон, гьесдаса гIезегIанго цее ун йиго парламенталда бугеб «Батькивщина» абураб фракциялъул вакил Юлия Тимошенко. Рагъулаб хIал лъазабураб мехалда, президентасе щола гIорхъи гьечIел ихтиярал. Амма Порошенкол дандиязда бичIчIун батила, жал махсараде кквезе бокьун бугеблъи ва гьез къокълъизабуна рагъулаб хIалалъул болжал (28 ноябралдаса 25 декабралде щвезегIан), гьебги тIолабго Украинаялда гуреб, гIицIго Россиялъулги Украинаялъулгун Молдовалъул Приднестровьеялда ругел гIорхъабазда гIагарлъухъги ЧIегIерги Азовги ралъдал рагIаллъабаздаги. Порошенкол рагIабазда рекъон, Украинаялъул хутIарал регионазда рагъулаб хIал лъазабизе бегьула, нагагьлъун Россиялъ ракьдасанги гьужум гьабуни. Гьанивги Порошенко «чода рекIахъе» хутIана.

Лъабабизе, БакътIерхьул улкабаз (НАТОялъги Евросоюзалъги, цо-цо пачалихъазул бутIрузги) рахъккуна Киевалъул. Дональд Трампица нахъбахъана Аргентинаялда т1обит1араб саммиталда Владимир Путинилгун букIине кколеб букIараб дандчIвай. Байбихьана, иргадулал санкциял лъазаризе ругин абун, Россиялъе хIинкъаби кьезе, гьезда гьоркьор – ралъдал гуми хьвадиялъул рахъалъги. Дунялалда ругел проливазда гьоркьоса цо чангоялъул гурони жавабчилъи тIалъуларо Россиялъул гьудулзабилъун ругел улкаби (Турция – Босфор; Дания ва Швеция – Балтийское ралъдахъан Северное ралъдахъе унел проливал; Англия ва Франция – Ла-Манш ва гь.ц.), гьединлъидал рес буго гьединал санкцияз Россиялъе кIудияб зарал гьабизе.

Денга Халидов

 

Прочитано 43 раз Последнее изменение Четверг, 06 декабря 2018 12:18
Другие материалы в этой категории: « Гьава-бакъалъул хIилла Форум »

Оставить комментарий

Убедитесь, что Вы ввели всю требуемую информацию, в поля, помеченные звёздочкой (*). HTML код не допустим.

 

ХIакъикъаТ 

Республиканская общественно-политическая газета на аварском языке.

 

Руководитель-главный редактор:

Камалов Али Ахмедович

_____________________________

 

f1  in1  yt1  rss1

_____________________________

 

Рейтинг@Mail.ru

Яндекс.Метрика

 

Фото

Настройка сайта

Цвет темы

Cyan Red Green Oranges Teal

Макет

Шир. Рам. Обрамл. Округл.
Изменение фонового рисунка
Вверх