FaceBook  in  yt  rss

11

ГIумруялъ малъила...

 

 

ГIажаибаб жо буго инсанасул гIумру. Цин гьулчун бачIуна, жиндирго карачелалгун, цинги гIодобцуна, жинцаго гьабуралда ракIги бухIун. Цо-цо нухалда гьелдаги кIочон толеб буго жиндиего лъикIлъи гьабурал гIадамал.

Жиндир адабги гьабуларел, гIодобги лъун, жиндаго тIад расандулезе, талихIалъул къвачIаги баччун, дандего бекерун уна гьеб. Цо-цо нухалда гьелдаги рагIулеб гьечIо «ГIумру, бокьула мун дие!» - йилан ахIи балезул гьаракь. Рагьдухъ хасалихълъиги буго, гьелъул берцинлъиялдаса гIорцIуларого дунги йиго. ГIинтIамун гIенеккаразда рагIизе буго меседил кьер чIварал тIанхазул ахирисеб хIухьелалъул угьи. ТIубараб рииялъ гьел тIанхаз рагIад кьуразда рагIулеб гьечIо гьезул зигара. Мерхьунаго гьелгун, унел руго гIадамал. Гьезие ургъелцин гьечIо гъутIбуздаса рортунго рортун рачIунел тIанхазул.

- Инсан, щай дуца малакь мерхьунел цо къоялъгIаги дуе кумекалъе ратарал тIанхал?

 

- КIудияб пайдайищ дие гьездаса букIараб. ГъутIбиги тIанхалги дагьалищ ругел ракьалда. Гьел ина, гьезул бакI кквела цогидаз, дагьалги берцинал тIанхаз.

 

Ана тIанхал гьороца росун. Цогидалин абуни, гIадамаз мерхьун, ракьалда тIупана, лъабабилел гьаваялда женжедилел руго. Гьединал, тIанхазе захIматал лахIзатаз, лъиданиги ракIалдещвечIо дагьаб цебегIангицин жидее гьездаса букIараб пайда. ГIадамаз пикру гьабулеб буго бачIунеб соналъ рижизе ругел тIанхазул. Гьезулги, гьайгьай, букIина жакъа гьал тIанхазул гIадаб къисмат.

 

ГIажаибаб жоха гьаб гIумру бугеб! Лъукъун буго божилъи. Галадана ритIухълъи. ЗагIиплъана гьуинлъи. Гьел тIанхазда релълъараб къисмат буго нилъерги, гIадамал! Кидал нилъ ругьунлъилел гIумру каранде къазеги къисмат беэдизеги? Кидалдай ричIчIилел нилъ цоцазда. ГIумруги гIадамалги!

 

Хасалихълъиялда цадахъго речIан унел руго пикрабиги. Щиб лъалеб, бачIунеб ихалъ гьелги цIилъизе ратила.

 

- Хасалихълъи, щай духъ рокьи ккун букIунеб киназулго? Щай мун киназго кIодо гьабулеб? ТIабигIаталъе цIилъиялъул хулжаги цIун бачIунеб гьайбатаб ихалъулги тIогьолаб роолги бутIагойищха гьечIеб дур гьарзалъи-бечелъиялъулъ. Гьез гурищ дуе гьаб кинабго сайигъат гьабураб? Щибха ккараб алъул? Гьезул цIаргицин рехсоларо, дур тIадегIанлъиялъул бицунелъул. ДуцагогIаги щай гьел ракIалдещвезаруларел!?

 

- Дицаги мисал гIадамаздаса босулеб бугоха.

 

- Нагагьлъун рии-их бигъани, щибха гьабилеб дуца?

 

- ГIумруялъ малъила гьебги.

 

Прочитано 101 раз Последнее изменение Вторник, 05 ноября 2019 13:13
Другие материалы в этой категории: « РачIа хIалтIизе! Шамил имамасул кагътал »

Похожие материалы (по тегу)

  • Эбелалъул гьаракь

     

    Ракьалде бачIиндал, тIоцебе лъимералда дандчIвайги гьабула гьелъ. Гьеб гьаракьалъ дунялалъего бицуна жиндирго талихIалъул рохел.

     

    ТалихIалда къвалги бан, гьеб боржуна зодор бищунго берцинал цIвабзахъеги. Гьезул маржаналги гьарун, жиндирго лъимадул горбода дализарула.

     

    Цинги кинидеги къулун йигей эбелалъул гьаракь гаргадула лъимергун, цо гьеб гьаракьалъ лъимер беэдун толеб куцха! Гьеб гьаркьица ахIарал лъугIи гьечIел сариназ нухарегIула нилъ талихIалде данде. Амма цо-цоял нух къосун ккедал, гьеб гьаркьил талихI къуна. Гьелъул угьи-зигара рагIани, зобалги ракьалги цоцалъ къабгIила.

     

     

    Унго-унгоги гьелъул букIунеб зириги зваргъиги, лъимер белъулеб мехалда. Лъимералъул талихIалда баулелъул, гьеб гьелчезе лъугьунеб куц!

     

     

    ГIенекке цо лахIзаталъ. РагIулеб гьечIищ, васасул зонода къвалги бан, инагьдулей эбелалъул гьаркьил хъуди. Гьелъул гъугъадиялъ гъугъ гьабула гIумруцин, гьелъул гьелегьиналдаса лъугьараб пириги речIчIун, кьолболъанго чIурхIун рехула къисматалъул гъветI.

     

     

    Гьале цоги лахIзат. Берккеялда хIинкъараб. Васасе ригьин гьабулелъул, гьелъул гьаракь кьурдулеб букIуна. Бакъул чIоразул кунчIигун жубараб гьеб рокьул дандерижилъун бессула лъималазул нусабго логолъ. Цинги цIидасанги – эбелги лъимерги. РекIел тIиналдаса роргьун рачIунел талихIалъул сариназулъ тIепун руго кIиялго.

     

     

    Эбелалъул гьаракь. ГIемеркьеразулаб: хъахIабги, чIегIерабги, бохарабги, пашманабги, гъугъабги, зирарабги…

     

     

    Гьелъ чIегIербала, лъималазул талихIалда балагь кIетIедал. Гьеб гъугълъула, гьезул къисматалде гъегъ байдал, пашманлъула гьеб, лъималазул талихIги къисматги, рукъ тун, къватIир хутIидал.

     

     

    Эбелалъул гьаракь. Гьелда хъахIаб кьер чIвала, лъималазул талихIалда бакъул чIорал квалидал. Гьеб зирула, лъималазул къисматалъул щибаб тIанчида щубалъ расенал угьидал. Бохула, белъула гьеб, лъималазул талихIги къисматги, къватI тун, рокъоре тIад руссиндал.

     

     

    Эбелалъул гьаракь. ГIемеркьеразулаб. Кинаб кьералъулдай гьеб букIараб дир эбелалъул?!

     

     

    ЗахIмалъулеб буго гьелъие жаваб кьезе. ХъахIаб кьералдасаги цIикIкIун чIегIералъ гIемераб хъвай- хъвагIай гьабураб гьеб гьаркьихъ урхъараб магIу, тохлъукьего рещтIараб гIумруялъул цIороялъ гIунизарурал дир гIанабиги чурулаго, тIинкIунго тIинкIун уна ракьалде…

  • ШигIрабазул гIидра тIегьалеб буго

    МагIарул шагIир Залму МухIамадовалъулгун дир лъай-хъвай ккаралдаса гIурабго заман буго.

    Берцинаб гьурмада гьимулел зодикьерал бералги, беразул хIоринир лъедолел анищалги, гьезул гъварилъуда бахчараб балъголъиги, гьеб киналдаго тIад нурлъун гвангъун рещтIун бугеб гьуинаб гьимиги. Рокьул цIураб гIажаибаб балагьиялъ бицунеб бугин ккола гьелъул шигIрабазул гIидраялда тIегьарал сариназул.

     

    ХIикматаб сихIкъотIиги тIуркIизабун, цIидасанги рагIулеб буго магIаруллъиялъухъги рорхатал мугIрузда тIавап гьабулел пахруял цIумазул рорженалъухъги, мугIрул ахалъудасан чвахулел рацIцIадал лъаразул чилиялъухъги урхъараб шагIиралъул гьаракь.

     

    ВатIаналъухъ урхъи – гьеле Залму шигIрабазда чIвараб даимаб мугьру:

     

    Рорхатал мугIрузул гIиял рехъаби,

    ГIазулал мугIрузда тIад чIараб ритIучI,

    ТIогьол байдабазда кечIгун гIанса хIинчI,

    Унго, магIаруллъи, цо дур берцинлъи!

    ***

     

    АхIулъ яхI рехичIел чIухIарал васал,

    Намус цIунаразулъ цIар бугел ясал,

    Иманги щулияб, исламги ккураб

    Унго, магIаруллъи, цо дур берцинлъи.

     

    МагIаруллъиялъул берцинлъиялдаса бергIорцIуларей шагIиралъул гьоркьо-гьоркьоб рахIат хьвезабулеб буго, цо-цо мехалда, миллаталда гьоркьоб гьечIеб цолъиялъ:

     

    Цолъе, магIарул васал,

    Цогиязе мисаллъун,

    Цолъарал церехун ун,

    Нилъ нахъа хутIун ругин.

    ***

     

    Кин ругел, магIарулал,

    Кир ругел, магIарулал,

    Вацал цадахъ хутIичIеб

    Хъизан бихьулеблъи лъай.

     

     

    Гьаб сарин гIодулеб буго магIарулазул жакъасеб къисматалъухъ. ВатIаналъул пикрабиги, рохелги , релъиги, гIодиги, угьдиги щущан руго шагIиралъул шигIрабазул гIидраялда. Гьенир тIирщарал ва тIирщулел ругел сариназулъ дида дунгоги ятула. Дир къисматалъги магIу тIолеб буго гIолиллъиялда хадуб. Жегиги анищазулъ чверделеб бугеб гьелъ цин йосун лъола жиндирго гIурул рагIалда, цинги – гьел цIидасанги гьелчола гIумруялъул карачалабазде данде:

     

     

    Дир анищазул лъар, ракъдалал соназ,

    Къечон дун холелъул, гьекъезе щвечIеб.

    Дир анищазул лъар, анищазул лъар,

    КватIун букIаниги дихъе чвахулеб….

     

     

    БотIрол расазда саву кколелъулги, каранда кIетIолеб рекIел твархи загIиплъулелъулги, хьулазул хьухьакье ккарал пикраби дагьалъги гIанчIлъулелъулги, Залмул асарал кIетIола гIумруялъул хаслихълъиялда. Гьеб бачIуна, лъимерлъиги гIолохъанлъиги цадахъ бачун. Цинги цIидасан, кьурдула анищал, хIайранал сариназул асирлъуде ккарай дие гьимула талихIалъул бакъ. Гьеле гьединаб гIажаибго берцинаб гогьаралъул накъищаз угьараб асар гьабула дие тIубачIеб рокьулги, билараб талихIалъулги, гIорцIизегIан хIохьбазе щвечIеб гIолохъанлъиялъул иццухъ тIураб магIуялъул хIакъалъулъ хъварал шагIиралъул кучIдул цIалидал!

    ***

     

    Саназул гъаталде гъегъ бананиги,

    Гъорлъан инагьдула анищазул лъар,

    ТIад къанал чIван, чвахи къинабуниги,

    Къин гьечIеб лъарал лъим баккула тIаде.

     

    Яги:

     

    РекIараб цIадутIе цIад щай балареб,

    ЦIахIилал беразул нур босилалде,

    ЦIваби гъараб зодоб мацI щай щолареб,

    МоцIроде кIетIолеб ракI лъалхъилалде.

    ***

     

    Ва цо заманаялдаса, пашманал пикрабиги щущазарулаго, гьале жибилан гIолохъанлъиялъул хьухьикьан баккун бачIуна, талихIалъул хIинчI, дир гIамирко хIинчI – хIеренаб, недегьаб, гIанчIаб, гогьаб лъимерлъи:

     

     

    ТалихIай йикIана гьитIинаб мехалъ,

    Гьури тIад кьурдулей кьурулъеги ун,

    ГIодой ялагьани, бетIер сверулеб

    Парсиб бижараб тIегь тIезе хIалкIведал…

     

     

    Ва амма гIолилалъул гIумруялъе гьарулел бадирчIваяз тIаде цIалеб буго чIегIераб сордо:

     

     

    - ТалихI, унго, талихI бачIунищ унеб?

    Ялъуни кидаго аскIобищ чIолеб?

    ТалихIай ятани, щай пашманлъиялъ

    Щибаб маркIачIуда дир ракI къанцIулеб?

     

     

    ШагIиралъул шигIрабазухъе нуцIа къиридал, дида чIвала магIарул рогьелалъул гьогьенги, йохизаюла гIидраялде ккараб рокьул щуб талихIалъул бакъуде данде кIенчIолелъулги, сири базабула къисмат бигъаразул рекIел сариназги. Гьеле гьединаб гIемеркьеразулаб шигIру буго магIарул шагIир Залму МухIамадовалъул.

     

     

    Нахъойги ахIулеб буго шагIиралъ:

     

     

    - КIваричIо дий гIумру, гIураб ракьалда

    ГIадамал дидаса къварид ругони,

    Къабуллъиларо дий бачIунеб заман,

    ЙорчIами кьураца жаваб кьолареб.

    Къокъаб гIумруялъул къваридаб нухда,

    Къадру цIунун, дица тIамила къоял.

    Къаникье индалцин, лъалелщинаца

    ЛъикIай йикIанилан абулеб куцалъ.

     

     

    Исана Залму МухIамадова гьаюралдаса тIубана 55 сон. ГIумруялъ кIиго щуйилаб лъолеб гьеб талихIаб лахIзаталда, дица шагIиралъе гьарула къин гьечIел шигIрабазул иццухъ талихIал сариназе даимаб чили. Биччанте гьеб букIине цIияб гIумруялъул цIияб байбихьилъун.

     

Оставить комментарий

Убедитесь, что Вы ввели всю требуемую информацию, в поля, помеченные звёздочкой (*). HTML код не допустим.

 

ХIакъикъаТ 

Республиканская общественно-политическая газета на аварском языке.

 

Исполняющий объязанности главного редактора:

Умахан Амирханович Умаханов

_____________________________

 

f1  in1  yt1  rss1

_____________________________

 

Рейтинг@Mail.ru

Яндекс.Метрика

 

Фото

Настройка сайта

Цвет темы

Cyan Red Green Oranges Teal

Макет

Шир. Рам. Обрамл. Округл.
Изменение фонового рисунка
Вверх