FaceBook  in  yt  rss

11

"Миллияб басма 90-абилел соназда букIараб къадруялде ва машгьурлъиялде тIадбуссинабизе ккола"

 

  

Халкъазда гьоркьосеб Шамил имамасул цIаралда бугеб культуриябгун тарихияб фондалъ ракI-ракIалъ баркула «ХIакъикъат» газеталъул редакциялъул хIалтIухъабазда ва газета цIалулезда жиндирго хIалтIиги лъалев, бажари-гьунарги бугев, магIарулазда гьоркьовги машгьурав журналист ГIумахан ГIумаханов газеталъул бетIерав редакторлъун тей.

МагIарул цIалдолел рохизаризе жанги, жигарги, тавпикъ-икъабалги кьеги гьесие ва гьесул нухмалъиялда гъоркь тIолабго коллективалъе.

 

Фондалъул президент ГIалиасхIаб Хархачаев

 

***

 

«ХIакъикъат» газеталъул нухмалъиялъулъ ккарал хиса-басиял лъикIалъе ратаги ва лъикIлъиялъул бутIа щивав цIалдохъанасе гьарзаго щвейги буго нилъер мурад.

 

«ХIакъикъат» буго магIарулазе цIи-цIияб хабарги босун бачIунеб чапар. Информация чара гьечIого хIажатаб ишлъун букIиналъ инсанасе хиралъана газеталъул хъулухъги. Цоцазе гIакълаби кьезе, сверухъ кколеб-толелъул хIисаб-суал гьабизе, лъикIабги квешабги батIа бахъизе лъазе малъулеб казият камун нилъ хутIугеги. Гьединлъидал, гьеб букIинеги ккола щибаб гIелалъ цоцахъе мадиро гьабун кьураб ишлъун: ригь араз - цIияб гIелалъухъе.

 

Дица гьелъул ва инсанасул гIакълу-къасдалъе пайдаял рахъазул пикрабаз борца-къотIана гIемерал рахъал. Гьелъие гIиллалъунги букIана «ХIакъикъат» газеталъул бетIерав редактор Камалов ГIали нахъе индал, гьесул бакIалде, ай гьабсагIаталда редакторасул ишал тIуралевлъун ГIумахан ГIумаханов (ГIандийский) танилан рагIи.

 

Ара-таралъухъ ва хIалтIулъ бихьизабураб хIаракатчилъиялъухъ ракI-ракIалъулаб баркалаги ГIалие кьун, ГIумаханиеги гьарула икъбал. Дида цевегоялдаса нахъе лъала махщел камилав журналист, гIаданлъи бугев инсан ГIумахан. Гьесул гьунаргун хIаракатги бихьана «Сабаб» журналалда, «ХIакъикъат» газеталда, Болъихъ районалъул газеталъул бетIерав редакторлъун хIалтIулеб заманалдаги. Дица тIадегIанаб къимат кьола гьесул шигIруялъулаб ва журналистикаялъулаб гьунаралъе.

 

МагIна гъваридаб, хъвале-толелъулъ унго-унголъунги миллияб адабият ва маданият хIалтIизабизе лъай, тIадегIанаб махщелгун къалмикьа арабщиналъе цо хасаб магIна-гIиналъул куц бати, - гьесие хасиятаб нух букIуна. Гьединлъидал дун божарав вуго «ХIакъикъат» магIарулазе жеги хирияблъун лъугьине букIиналда. Гьелъул гьурмазда магIарул махIги-яхIги, гIаданлъи-намусги, иманги-исламги камилго загьирлъиялда ракIчIараб букIиналда дир кигIан дагьабниги щаклъи гьечIо.

 

Баркула, гьитIинав вац, магIарулаз дуде гьабураб божилъи. «ХIакъикъаталъул» байрахъ борхатго кквезе дуе сахлъиги бажариги кьеги БетIергьанас.

 

ХIайбула ГIабдулгъапуров 

 

***

"Баркула-баркуларо" абураб калима буго магIарулазул, цо иш лъикIищ ккелеб, квешищ ккелебали лъаларого ругеб мехалда абулеб.

 

Гьеб ракIалде бачIана дидаги ГIумахан ГIумаханов нилъер магIарул казияталъул удаманлъун тIамунин абураб хIукму министрас цIалараб мехалда. Баркула гьеб жавабияб ва захIматаб хIалтIуда ишги лъалев, лъайги бугев, творчествоги бичIчIулев къалмил агьлуялъул чи, пасихIав рагIул устар, гIужилав сатирик тIамун вукIиналъ.

 

Баркуларо, гурхIула тIаде ккараб гьир бихьун, гIадамазул газеталдехун гьечIеб бербалагьи бихьун, гьеб цIализе тIамизе гIураб пикруялъулги, гьунаралъулги, хъвай-хъвагIаялъулги чагIаз цебего казияталъулгун къо-лъикI гьабунги букIун. МагIарул миллаталъулги газеталъулги цебего бухьен тIун букIун, киналго диналъул вацал социалиял гьиназ, диналъул яцал - ватцапалъул гудраз ккун рукIун. Гьел дагьабниги пикруги, гIакълуги, асарги бугеб хъвай-хъвагIай цIализе тIами жакъа цIакъ захIматаб ишги буго. Гьелъие гъеж гуризе ккола тIоцебе дуцаги, хадур цIазе ккола хутIарал, дагьабниги пикру ва гьунар бугелщинал гIадамалги.

 

ТIадбуссинабизе ккола нилъер миллияб басма 90-абилел соназда букIараб къадруялде ва машгьурлъиялде. ГIали Камаловас газета хIабургъарал 90-абилел соназда гьунар бугел гIолохъабазе бакIги кьун гIезеги гьабуна, хадуб гьелго гIолохъабазулгун рагъ бан, тIалаб гьабичIого, гъорлъе рачинчIого хвезеги гьабуна. Кин батаниги, нилъеца гьесие баркала кьела компартиялъул догмабаздаса газета хвасар гьабиялъухъги, тIаса лъугьун тела хадусел гъалатIалги.

 

ГIайиб камурав чи вукIунареблъиги хIисабалде босун. Дирго рахъалдаса гъалатI ккараб, адаб тараб жо букIун батани, ракI-ракIалъ тIаса лъугьаянги гьарула ГIали Камаловасда. Гьарула цIияв редакторасе къалмие бегIерлъи, пикруялъе гъварилъи, каламалъе пасихIлъи, кидаго цебехун тарихалдаго букIараб магIарул газеталъул къадру ва цIар борхизабизе къуватги гьунарги.

 

Республикаялъул художествиябгун публицистияб "Дагъистан" журналалъул бетIерав редактор МухIамад БисавгIалиев.

 

Прочитано 173 раз Последнее изменение Вторник, 05 ноября 2019 12:58

Похожие материалы (по тегу)

  • Эменги помидоралги

     

    - Араб гIасруялъул кIикъоабилел сонал рукIана. ХIалтIизе лъалел ва бажарулел чагIи гьечIолъиялда бан, дун, анлъабилеб классалъул цIалдохъан, тун вукIана Гъерел росдал сельсоветалъул секретарлъун. ТIоцебесеб харжги щун вохарав ва чIухIарав дун лъугьана, рокъобе цо щиб букIаниги жо босизейилан, райцентралда бугеб тукада жаниве, - йилан бицунеб букIана инсуца.

    - Босизе жого букIинчIо гьениб. Школалъе къваригIунел жал росана, къалантIар босана, цо чIама-къамулеб гIадаб жо щибдай босилаян сверсведана. Тукенчияс бетIерги гьанкIизабун бихьизабулеб бугоан хъорщода лъун бугеб кIиго литра тIолеб гIадаб банка. Гьелда жаниб гIечги гуреб, гIечалда релълъарал цо багIарал жал ругоан лъеделел. Гьеб щибилан гьикъизе дир гIакълуялъ къабул гьабичIо. Дунги гIадатияв чи гурелъулха вукIарав, гьединал жал лъачIого вукIине. ТIубарав сельсоветалъул секретарь. Кидаго дицаго босун ругьунаб жо гIадин гьеб банкаги босун, киналъухъго гIарацги кьун, мугъзада балеб таргьиниб гьебги лъун, дун росулъехун вагъарана. ТIокIаб босизе жоги букIинчIелъулха тукада.

     

    БукIана кватIараб хаслихълъиялъул заман. Райцентралдаса росулъе буго 40 километралъул нух. ТIеренаб гIазул гъат тIад бугеб сухъмахъ-нух букIана цин кьурабалъан эхеде раялъ ине кколеб, цин лъарахъе гIодоре раялъ лъугьине кколеб. Гьеб свералаби гIемераб, бокьараб бакIалдасан кьурса гъоркье хъуштIун ине рес бугеб хIинкъараб нухдасан лъалхъичIого ани, 7-8 сагIаталдасан щолаан росулъе.

     

    ГIемераб гIакъубаги бихьун, свакан, тату хун, къасиялдехун дун рокъове щвана. Гьеб букIана рагъ лъугIун хадусел захIматал ва ракъарал сонал. Рокъор рукIана ракъарал вацал ва яцал. Мугъзада таргьагун дун ваккидал, гьезул рохалие гIорхъи букIинчIо. ХIухьбахъизегIанго чIечIого рагьана дица таргьа ва бахъана къватIибе доб банка. Гьелда жаниб бугеб жо щиб ва кинаб тIагIамалъул жояли лъалеб гьечIониги, кунеб жо букIин бичIчIаралъул, гьеб рагьизегIан чIезе кIоларого рукIана киналго, кваназе бокьун.

     

    БекичIого гьеб чIухIараб банка рагьизе мадугьалихъа росдал учитель ахIизе вац витIана. Доб заманаялъ учитель вукIана росулъ бищун къадру-къиматалда вугев чи. ВачIун, носоца тIалъелги рагьун, банкаялъуса доб гIеч гIадаб жо бахъана учителас къватIибе.

     

    - Гьая, лъимал, гьанже хIалбихьилаха нилъеца щибги босун нилъее ИсмагIил вуссун вугевали, - йиланги абун учителас хIанчIана гьеб багIараб гIечалда релъараб жо. БукIкI-букIкIине гьумерги гьабун, векерун нуцIихъегун, гьес гьеб къватIибе тун балагьизабуна. ГьакIкIан кIалалгун нижги хутIана, щибго бичIчIуларого. Цинги дицаги хIал бихьана. Бугоха цо гьуинаб лъалареб, цIекIаб лъалареб, цIамгIалаб лъалареб, данде гьулгIилеб гIадаб тIагIамалъул нигIмат. ХIанчIараб жони дица къулчIана. Дидаго ракI гурхIун - 40 километралъ гьадаб банка мугъзада баччарав. ТIокIаб кIалдибе босизе бокьичIо. Цониги вацасниги квинародаян вукIана, ракъунги ругелъул. Гьезги къватIибе туна.

     

        Помидоразул щиб кканиги, цIорол банкаялдаса эбел цIакъ йохана. Доб заманаялъ магIарухъ цIакъ къанагIатаб жо букIана цIорол суркIа-щурун. Хъорщода бищун бихьулеб гIадаб бакIалда лъуна гьелъ гьеб. Росуцоязда чIухIун бицунаан гьелъ, гьалейила ИсмагIилица гьаб банка цIун помидорал рачIун рукIанила, гьелги кванила, гьале жиндие банкагийила.

     

    Чанго минуталдасан тIадги вуссун, къватIиве ун вукIарав учителас абуна:

     

    - Гьел руго помидорал. Дица ЦIоралда кун рукIана гьел. Амма гьел дора гьедигIан цIамгIалал рукIинчIо. Дуца босараб жо щибали дида лъаларо, ИсмагIил, гьел тIагIамал жал рукIуна, - йиланги абун ана мугIалим жиндирго рокъове. Мекъи ккараб дараналдаса ракI бухIун чара хун дунги вукIана. Помидоралги къватIире рехун, ракъуца холаго регана киналго цо кIудияб къохьол хъабарчаялда гъоркь, халатаб хаслихълъиялъул сордоги бугелъул, квачачIого рукIине.

     

    Помидоразул щиб кканиги, цIорол банкаялдаса эбел цIакъ йохана. Доб заманаялъ магIарухъ цIакъ къанагIатаб жо букIана цIорол суркIа-щурун. Хъорщода бищун бихьулеб гIадаб бакIалда лъуна гьелъ гьеб. Росуцоязда чIухIун бицунаан гьелъ, гьалейила ИсмагIилица гьаб банка цIун помидорал рачIун рукIанила, гьелги кванила, гьале жиндие банкагийила. Унгогиха, вас – цIалул отличник, гьелда тIадеги - селсоветалъул секретарь, гьитIинаб букIаниги харжги щолев. ЧIухIизе гIилла кIудияб букIана эбелалъул.

     

    Гьедин букIуна чи батIияб кванил тIагIамалде ругьунлъичIеб мехалъ. Нухалги гьечIеб, машинабиги хьвадулареб, къватIисеб дунялалъулгун бухьенго гьечIел магIарулазда помидор щибжояли лъалароан доб заманаялъ. ХIамуздаги чуяздаги баччулаан чара гьечIого къваригIунеб щинаб жо, помидоразде регIун рукIунароан. Гьеле гьеб гIиллаялъ рокьичIо, жидецаго кидаго кунеб квандаса батIиял, ругьунал гурел цIамгIалал помидорал магIарулазе.

     

    - Гьединлъидалин дир помидоразулгун хасаб гьоркьоблъи бугеб. Дида гIемераб ракIалде щола гьеб тIоцебесеб лъай-хъвай. Гьелдаса нахъе лъабкъоялда анцIгогIан сонал аниги, кIочон толаро, - ян абуна инсуца кверзукь цо гьитIинаб помидорги сверсезабулаго МахIачхъалаялда бугеб дир рокъор кваназе чIараб бакIалда. – Хадуб нижер лъикIаб лъай-хъвай ккана. Избербашалда интернаталда цIалулеб мехалъ колхозалъул хурисанго кунаан. КъотIа-сотIун салаталилан цо жалги гьарун квине бокьуларо, гьале гьадин тIубанго, кIийидеги къотIун квине бокьула…

     

    Эмен нижгун гIемерав хабар-кIалалда вукIунев чи вукIинчIо. Анкьида жаниб цо-цогIаги гIумруялдаса лъугьа-бахъинал рицинчIогоги чIолароан. Цо-цо кепал рукIунаан гьесул харбал, цо-цо пашманал рукIунаан. ГIемерисел гIадатиял гьадингоялин ккарал харбаз гIажаибго рагьулаан доб заманаялъ магIарулазул гIумру. Гьениб пикру гьабизе жоги гIемер батула.

     

    Цойги кепаб хабар бицана помидоразулги стипендиялъулги хIакъалъулъ дир инсул гьитIинав вацас, дир имгIалас, инсул харбидаса хадуб. Гьеб цойги нухалъ бицина. Гурони цIакъго гIемераб томат ккезехъин буго цо хIарччинибе.

     

  • ЦIиял пикрабигун, цIиял ишалгун

     

    3I октябралда «ХIакъикъат» газеталда тIобитIараб дандеруссиналда гIахьаллъана ДРялъул информатизациялъул, бухьеналъул, массовиял коммуникациязул министр Сергей Снегирев, промышленносталъул ва энергетикалъул министр Сайгидпаша ГIумаханов, финансазул министр Юнус СагIадуев, республикаялъул миллиял газетазул редакторзаби.

     

    Гьел данделъиялъе гIиллаги букIана «ХIакъикъат» газеталъул редакторасул ишал тIуралевлъун тIамурав ГIумахан ГIумахановасда хъулухъ барки ва жакъа миллияб прессаялъул бугеб ахIвал-хIал загьир гьаби.

     

    Гьениб Сергей Снегиревас бицана миллияб пресса цебетIеялъе, газеталгун журналал заманалда гIадамазухъе щвеялъе гьабулеб бугеб хIалтIул хIакъалъулъ.

     

    «ХIакъикъат» газеталъул бетIерав редакторасул ишал тIуралев ГIумахан ГIумахановасги бицана редакциялъул хIалтIул, гьаризе ругел ишазул. Амма миллияб газета цIунун хутIиялъе ва гьеб цебетIеялъе цадахъ рекъон хIалтIизе кколинги абуна гьес.

     

     

    Сайгидпаша ГIумахановас жиндирго кIалъаялда кIвар кьуна миллиял газетал цIуниялъе квербакъизе ккеялде.

     

    Юнус СагIадуевас абуна финансазул министрство хIадурго бугин СМИязул материалиябгун техникияб рахъ лъикIлъизабиялъе бажарараб кумек гьабизе.

     

    Гьединго дандчIваялда гIахьаллъана ДРялъул Хъвадарухъабазул союзалъул правлениялъул председатель МухIамад АхIмадов, Халкъаздагьоркьосеб Шамил имамасул цIаралда бугеб фондалъул председатель ГIалиасхIаб Хархачаев ва цогидалги. Дандеруссиналъул ахиралда ГIумахан ГIумахановас гьалбадерие баркала загьир гьабуна ва абуна газета магIарулазе бокьулеблъун лъугьинабизе кIвараб хIаракат бахъизе бугилан.

     

    ДандчIваялъул хIакъалъулъ нижеца гIатIидго бицине буго хадусеб номералда.  

Оставить комментарий

Убедитесь, что Вы ввели всю требуемую информацию, в поля, помеченные звёздочкой (*). HTML код не допустим.

 

ХIакъикъаТ 

Республиканская общественно-политическая газета на аварском языке.

 

Исполняющий объязанности главного редактора:

Умахан Амирханович Умаханов

_____________________________

 

f1  in1  yt1  rss1

_____________________________

 

Рейтинг@Mail.ru

Яндекс.Метрика

 

Фото

Настройка сайта

Цвет темы

Cyan Red Green Oranges Teal

Макет

Шир. Рам. Обрамл. Округл.
Изменение фонового рисунка
Вверх