Сделать домашней|Добавить в избранное
 
Главная » Шапакъаталъул бакIалда – тамихI
на правах рекламы

Шапакъаталъул бакIалда – тамихI

  • Версия для печати
Добавил(а): Musa от 28-08-2013, 12:42

Брежневасул амруялъе инкар гьабизеги бахIарчилъи гIуна ГIабдурахIманил

 

   22 августалда 105 сон тIубана цIар рагIарав партийниявгун жамгIияв хIаракатчи, анцI-анцI соназ Дагъистаналъе бетIерлъи гьабурав ГIабдурахIман Даниялович Даниялов гьавуралдаса. Гьеб юбилеялде нижеца чанго номералда бахъана Шагьрудин Шамхаловасул "Дагъистаниял" тIехьалдаса лъикIаланго кIудияб бетIер - "ЛъабцIулго къасд гьабуна ГIабдурахIман хъулухъалдаса хъущтIизавизе"  


Жакъасеб номералда кьолеб буго ГI. Данияловасда цадахъ гIемерал соназ хIалтIарав ХIажиев ГIабдулатIипил ва МухIамадова Умал "ГIабдурахIман Даниялов. ЦIар рагIарав пачалихъияв хIаракатчилъи тIехьалдаса (МахIачхъала, 2008 с.) кесек ва Расул ХIамзатовас гьесие сайгъат гьабун хъвараб "Араб риидала" абураб кечI.


   1964 соналда, Н. С. Хрущевги хъулухъалдаса эркен гьавун, КПССалъул ЦКялъул Генералияв секретарьлъун вищана Л. И. Брежнев. Байбихьуда гьев цIикIкIараб жигаралда хIалтIулев вукIана экономикиял реформаби ва программаби гIумруялде рахъинариялъе. Улкаялда промышленность, росдал магIишат, гIелму ва культура лъикIаланго цебетIуна. Партиялъул Дагъистан обкомалъул тIоцевесев секретарь ГI. Данияловасул  нухмалъиялда гъоркь гьеб рахъалъ лъикIал хIасилал кколел рукIана нилъер республикаялдаги.


   Гьедин букIана чIунхутIиялъулин цIар лъураб заман бачIинегIан.


   КПССалъул ХХIII съездалдаса хадуб Брежневасул, гьесул сверухълъиялъул ва хъизамалъул политикияб кверщел щулалъараб мехалда, байбихьана коррупцияги, нухмалъиялъулаб аппараталъул хъубал ишалги, "рагIдукь бугеб экономикаялъулгун", гIуцIун гьабулеб такъсирчилъиялъулгун гьелъул бухьенги. Централдаги регионаздаги нухмалъиялъул хъулухъазде тIамулел рукIана Брежневасда, гьесул сверухълъиялда ва хъизаналда лъикIрихьарал гIадамал. Гьеб киналъулго хIасилалда тIуразарулел рукIинчIо экономика цебетIезабиялъейилан ургъун ва къабул гьарун рукIарал реформабиги программабиги, хасго нахъеккана росдал магIишат, чIахIиял захIмалъаби лъугьана нигIматал гIезариялъулъ, цIикIкIинаруна тIоцебесеб хIажалъиялъул къайиялъул багьаби, бачIана улкаялда кинабго жо къанагIалъараб заман.


   Гьединаб ахIвал-хIалалда хIалтIизе бокьичIого, ГIабдурахIман Данияловас хIукму гьабун букIана хъулухъалдаса гIодов чIезе. ТIадегIанаб партийнияб гIадлу-низамалдеги ракIбацIцIадго хIалтIизеги ругьунлъарав ГIабдурахIманил рекIее къабуллъулеб букIинчIо гьединаб бада-гъудуралъул гъонолъе лъугьине ва хIапу-чапуралъул хIарщулъе гали тIамизе.


   1967 соналда Л. Брежневас, жиндихъего ахIун, ГI. Д. Данияловасда гьадин абуна: "Нужер халкъалъ партиялъул ЦКялъул хIалтIуе кинаб букIаниги квалквал гьабулеб гьечIо, захIмалъиги лъугьинабулеб гьечIо. Реццизе мустахIикъаб куцалъ ва цоцалъ рекъон гIумру гьабулеб буго дагъистанияз. Дие нужер халкъ бокьула ва гьелъие хIажалъулебщинаб гьабизеги дун хIадурав вуго. Ниж хIадурлъулел руго дур гIумруялъул 60 сон тIубай бищунго тIадегIанаб шапакъатги кьун кIодо гьабизе, амма ЦКялъул Политбюроялъул хIукму буго радиоактивиял веществабазул хутIелал Дагъистаналъул мугIрузда ракьулъ рахчизе, ва дуца бетIерлъи гьабизе ккола гьеб ишалъе".  


   ГIабдурахIман Данияловас Л. Брежневасда абуна жив гьелда разилъиларилан. Жиндие бокьун гьечIила ядерниял хутIелазул заралалъул хIасилалда хварал дагъистаниял хабалъ рукъизе.


   Л. Брежневас гьесул гьединал рагIабазе жавабалъе абуна: "Партиялъул обкомалъул тIоцевесев секретарасул хъулухъалда мун хутIани, нилъ цадахъ хIалтIун бажаризе гьечIо", - ян.


   1967 соналъул ноябралда партиялъул Дагъистан обкомалъул пленумалъ Г. Д. Даниялов тIоцевесев секретарасул хъулухъалдаса эркен гьавуна ва ДАССРалъул Верховный Советалъул Президиумалъул председательлъун тIамуна. 1971 соналъул 15 сентябралда гьеб хъулухъалдасаги эркен гьавуна, обкомалъул цIияв тIоцевесев секретарь М.-С. ГIумахановасулгун рагIи дандеккечIолъи сабаблъун.


   Роза Басировна Элдаровалъ жиндирго ракIалдещвеязда бихьизабулеб буго ГIабдурахIман хIалхьиялде жиндиего бокьун инчIин, гьесда цебе суал лъун букIанин я гIарзаги хъван хъулухъалдаса гIодов чIайин, яги обкомалъул бюроялъул хIукмуялдалъун хIалтIудаса эркен гьавилин.


   Гьаб нухалда Данияловасул мугъалда квер цуна 1945 соналдаса нахъего гьес квер ккун цеве вачаравлъун рикIкIине бегьулев чияс. КигIанго бокьичIониги, цо-цо гьединги ккола гIадамазул гIумруялъулъ. ХIакъикъаталдаги, хIалтIудаги, активалъул ва бюроялъул данделъабаздаги, Дагъистаналъул тIолабго халкъалда гьоркьобги гьесул букIараб къадру-къиматалъул рагIдукье ккараб хIалалда вукIана МухIамадсалам ГIумаханов.


   1974 соналъул сентябралда ГIабдурахIман Даниялов Москваялде гочана.  Гъираялда лъугьана гьев гIелмияб хIалтIуде гъорлъе, "Дагъистаналда социализм гIуцIи (1921-1940)" абураб темаялдасан цIунана гIелмабазул докторасул диссертация ва тIехь къватIибе биччана.


   ГIабдурахIман Даниялов хвана 1981 соналъул 24 апрелалда. МугIрузул улкаялъул халкъалъе камуна цIар рагIарав жамгIияв ва политикияв хIаракатчи, гьунар бугев гIалимчи, Дагъистаналъ жиндир васлъун рикIкIунев вукIарав лъикIав Инсан, унго-унгояв магIарулав.

 

 


Теги: МухIамадкамил ГЬИМАТОВ





Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий

При использовании материалов сайта, активная гиперссылка на сайт Hakikat.Info обязательна!
При использовании материалов сайта в печатных СМИ, на ТВ, Радио - упоминание сайта обязательно!