Сделать домашней|Добавить в избранное
 
Главная » История - Тарих » ШагIирлъун вижана ва шагIирлъун хутIана…
на правах рекламы

ШагIирлъун вижана ва шагIирлъун хутIана…

  • Версия для печати
Добавил(а): istina от 7-04-2017, 10:35
Жеги ратила гьесул къватIире риччачIел асаралги. Лъаларо. Амма хIакъаб жо - шагIирас тана тарихалда абадияб цIар. 
ГIадаллол тIолабго гIумру ана борхалъуде ххарулаго. Гьев вукIана шигIруялъул мурид, адабияталъул рагъухъан. Гьесул байрахъалда хъван букIана "Эркенлъи!"  абун. Эркенлъи - инсанасе, эркенлъи - рокьуе, эркенлъи - ияхI-намусалъе, эркенлъи - халкъалъе, эркенлъи - ватIаналъе.

НекIсиял умумуз "ккве гьаб жо!" - йилан,
Кверал руго диде данде регьулел.
Дун гьетIулев вуго, гьункьулев вуго,
Гьоркьоб манзил жеги кIудияб буго.

КIоларо бичIчIизе: - Щиб жогIаги гьеб,
Гьанив вугев дихъе рехулеб бугеб!
Эркенлъи буго гьаб. Гьениб ракьалда, 
Гьалде щвараб дару дуй букIунаро.

ШагIирасе бищунго хIакъираб жо букIана лагълъи.

ШагIирзаби рукIа, гIолилал рукIа,
РекIелъ лагълъи бугел бегьуларо дий.
Бергьун гIакълу бугел, эркенлъи гьечIел,
Гьелгунги нухаве вахъунарев дун.

КIкIуй букIана гьесие рихараб, цIа букIана рекIелъ. Гьайгьай, гьеб цIадулаб нухда, рохъохъирш гурелъулха, гIемер мекъи ккеялъ гIантмахIал ишалги ккана. Амма ирсалъулаб хазина хираго цIунун хутIанилан кколеб буго дида.
"Толеб буго кьурулъан кьур-кьурун унеб дир нух" кочIолъ васияталъулаб ахIи балеб буго гьадин:

Лъидасаго цIумлъун ун
ЦIуне дуца гьаб тIалъи.
Гьеле дир тIолго рекIел
ТIадегIанаб васият.

МагIарулазул вацлъи
Ирсалъе хъвала дуе.
Дир хабада гьеде мун,
Гьелъий ритIухълъи кквезе.

ТIадчагIазе къуличIеб,
Къуватазе хIеличIеб.
ХIалалаб ва гIакъилаб
Къадруги тола дуе.

Дир къасд гьечIо къалам кодобе босулаго шагIирасул гъалатIазде гъалай биччазе. Хабалъе арав гьесие гьеб хIажатги гьечIо. ЦIакъ хIажат буго гьес хъванщинаб цIунизе, цIия-цIияб гIелалъухъе диван къотIизе кьезе. Гьеб гьедин гьабизе нилъеда тIадаб бугин, тIаса тIагъурги бахъун, гьедизе кIола дида. Жугьаби адабияталъулазухъе живго БетIергьанас ритIиялда божула дун. Дида рагIана МухIамад аварагас шагIирас кечI цIалидал, тIаса бахъун жиндирго халгIатги кьун, гьев кIодо гьавун вугилан. 
Щиб рахъалъ борцаниги, ГIадаллол назму буго инсанияталъул гIакъиллъи борхатго ккураб. Инсанасул рухIияб рахъ хъахIилал зобалазде бахинабураб. Цониги мухъ гьечIо суркIа-гIучIалъул, хъахIбаяб балаялъул, чилъи бичун босараб бечелъиялъул хъвараб.

Дие цIа бокьула, кIкIуй бокьуларо,
Кьун буго хасият, хисиларо гьеб.
Хирияб дие цIум, цIакъ рихараб гIункIкI,-
ГIумру гьелда ана, Инша Аллагь дир.

Таваккалго гали тIамулеб гIамал-хасият букIана гьесул. Гьелъин дун жеги ургъулев вугев, Москваялда цадахъ цIаларав Яндарбиевас рукъ, таманча кьун къосинавун ватилин ГIадаллоян. Харида рекIараб цIа гIадинаб хасияталъул гьев, гьайгьай, мекъи ккана. Мекъи ккей инжитаб буго гьеб такрарлъани. ТакрарлъичIо!
Цоги рагIана, иблисалъ гьунар тIокIал гIадамал къосинаризе цIакъ хIаракат бахъулин. Чи чIвачIониги, цIа гъечIониги, чурун тIагIунареб рогьолъун хутIана шагIирасе ургъичIого вагъи. Амма, дица абила, ГIадаллол адабияталъул ирс сундасаго тIадегIанаб бугин. 

Бицейилан абе хадусел гIелаз,
МагIарухъ букIанин дир ракI кидаго.
КигIан гьайбаталги шагьаразда дий,
ЩвечIин гьениб гIадаб гьуинаб макьу. 

ГIадалло чIаго вукIаго гьесул гIакълудул ахикьа пихъ тIубанго бакIаричIо я телевидениялъ яги журналистаз. Бугелда, бихьулелда гIей гьабуларелъулха. ЦIакъ гIемераб жо лъаялъе карамалъи кьурав чи вукIана гьев БетIергьанас. Хиси гьечIеб нухдасан уна гьеб мухIканго батарав чи. Батун букIана ГIадаллода жиндирго гIумрудул ва махщалил нух. Заз-хъарахъ, хъитIал-кьураби рихиналъ хIалуцун кIетIолеб букIун батила гьесул ракI, гьалдолеб букIун батила пикру-къасд. ЛъикIлъиялъе гIорхъи букIунарелъул, гIатIидаб шагьранухдасан тIогьолал майданазде гьесулеб букIиндалха гIишкъу гьалаглъараб ракI. БичIчIизе къеркьон, къеркьей кагътиде босун. РитIухълъи балагьулев, гIумрудул гъварилъиялде жаниве ваккарулев, гьелъие квалквал гьабулелгун къеркьолев. Квалквалалъул гьиналъ ккураб ччугIа кинигин чIвачIвадулев. Гьаб дие щаян щакдаричIого, умумузул васиятал гIадахъги росун, гIадамазул дуниял канлъуде цIалев. ШигIрабазул бахIарчи вихьула даим уневго-унев. ГIодовккун, тIадевахъун, цIияб-лъикIалда хадув хачадулев философ. Гьеб кинабго кочIоде буссун, гъваридго лъалеб магIарул мацIалъ цIалдохъабазухъе щвезабизе хIаракат бахъулев. Лъиданиги релълъинчIев, лъихъниги гIенеккуларев. ГIебеде битIараб тIил гIадав, тIирунчIарав.  Махщел хабалъ букъулеб дандеруссин, гьунар гьечIезул цолъиянги абун, хъвадарухъабазул членлъиялъул билетги бихъун рехун, нахъе унев инсан. 

ГIумруялъул гьури пула гьалаглъун,
Пин-пана гьабила гьелъ рохъогицин.
Рахъ-рахъалда рекIун рукIина цIаял,
РикIкIадаб сапаралъ дун унеб сардилъ.
* * *
Дун вахунев вуго рорхалъабазде,
Ахир гьечIеб буго сверухъ гIатIилъи.
Дун къокъунев вуго кьурул парсахъан,
Кьуризе рес гьечIеб буго къварилъи.

ГIумруялъул ралъдалъ пикрабазул дугъ,
Даим щинкIун-баккун буго шапелеб.
Гьал щакдарабазул чIедерал нухал,
ЧIегIерал накIкIаца руго гъорлъ тIупун.

ГIадаллол гьунар букIана  жамгIияб хIаракатчилъиялъеги. "ЖамгIият" абун халкъияб гIуцIи гIуцIана, "Исламалъул нух" газеталъе редакторлъи гьабуна. Шималияб Кавказалъул мугIрузул халкъазул ассамблеялъул III-абилеб  съездалда гIахьаллъана. Кин батаниги, ГIадалло вукIана рагьараб ракIалъул, гьимулел беразул чи. Хъвалебги абулебги батIа гьабуларев. Политикияб рахъ гьесул кинаб букIарабали дида лъаларо, Къуръаналда кверги лъун гьедизе кIола, ватIанги Дагъистаналъул халкъги хабалъе инегIан рухIгIанги хирияблъун хутIанин ГIадалло ГIалиевасейин абун.

Гьидерил мугIрул руго
ГIазуца гургин гьарун.
ГIодоб, расалъиялда
Саву буго тIибитIун.

ТIингъазулъ херал руго
Хабаралда гIодор чIун.
ХъахIал накIкIаз гьезда тIад
ТIавап буго гьабулеб.

Гьединаб гIодой биччай
ГIаламалда дагь буго.
Диеги цо гьитIинаб
БутIа анищ гьелдаса!

ГIадалло маданияталда классиклъун хутIана. Гьесул гIайибазда тIасалъугьин яги лъугьунгутIи тIадал идарабазул, щивав чиясул иш буго. Амма, такрар гьабун абила, ГIадалло ГIалиев нилъее хутIана гьунар тIокIав, халкъияв шагIирлъун.
ХIайбула ГIабдулгъапуров

Автор: ХIайбула ГIабдулгъапуров

Газета №: 13, от 7. 04. 2017 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.





Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий

При использовании материалов сайта, активная гиперссылка на сайт Hakikat.Info обязательна!
При использовании материалов сайта в печатных СМИ, на ТВ, Радио - упоминание сайта обязательно!