Сделать домашней|Добавить в избранное
 
Главная » Молодежь - ГIолохъанлъи » Жакъасеб къоялъул къваридаб сарин
на правах рекламы

Жакъасеб къоялъул къваридаб сарин

  • Версия для печати
Добавил(а): istina от 17-06-2016, 10:27
ГIемерисел гIолилаз газетал цIалуларин ва цIиял харбазухъ гьел гIенеккуларин абуни, мекъи букIинаро. Гьеб гуро гIолилал гIумруялдаса нахъеккун ругин абулеб мех, гьелъул гIаксалда, цо галиялъ церецин ругин абизе бегьула. ЦIиябщинаб тIоцебе гьезухъе щола. ЦIиял харбал лъазе ккани чвантинибго Интернетги гьезул, гара-чIвариялъе батIи-батIиял социалиял мухъалги гьенирго. Кинабго лъикI бугин рикIкIине бегьилаха. Социалиял мухъазда лъурал статусал цIалулеб мехалда ракIалде ккела институталгун университеталги Интернеталъ хисизе ракIалда бугин гьездаян. Жидеда щалали ва кисаяли лъаларел гIадамазул "гIакъилал" пикрабазул халатал хитIабал зама-заманалдасан хисун лъола гьез социалиял мухъазда ругел "гьурмазда". Гьайгьай, рохизе бегьила гIолилал лъикIаб ишалде руссун рукIиналдаса. Амма, унго-унгоги, гьединищха бугеб? 

Пайдаял рахъал

ГьабсагIаталда WhatsApp хIалтIизабулеб буго дунялалда миллиард , Viber - 500 миллион, IMO - 100 миллион, Skape - 100 миллион, Telegram -  100 миллион чияс. Гьелдаса дагьаб къадаралда хIалтIизарулел руго гIицIго гIолилаз гурони пайда босуларел Periscope, ICQ ва гьел гурелги приложениял. "Перископ -  жалгоги рахчун, лъида букIаниги хадуб халкколеб алат" абураб магIна кьолеб буго Википедиялъ. Приложениялъул цIаралдасанго бичIчIулеб буго гьеб цогидазда хадуб халкквей мурадалда гIуцIараб  жо букIин. Видео-бухьеналъул кумекалдалъун цоцазда аскIор ругел кинниги телефоналъул добцояб рахъалда бугебщинаб бихьизе рес буго гьелъул кумекалдалъун. 
БатIи-батIиял операторазул хъулухъазухъ кьолеб букIараб гIарцул къадар гьел приложениял раккаралдаса дагьлъулеб буго. ГIемерисел хъулухъал вотсапалдаса ва цогидал социалиял приложениязул кумекалдалъун тIуразе бегьула. Цебе факсалъ яги телеграммаялъ гурони ритIун бажарулел рукIинчIел документал ва кагътал гьенисан бигьаго ритIизе бегьула.
Газеталдасан цебеги гIемер бицунаан Интернеталъ гIадамасе гьабулеб заралалъулги ва гьединго пайдаялъулги. Жакъа щиб мурадалъеха хIалтIизабулеб гIолохъабаз вотсап? 

Руччабазул годекIан - WhatsApp

Телефоналги кодор ккун я жидеда кIалъалев чи рагIуларин, я аскIосан унев кIудияб ригьалъул чи сан гьавуларин гьанжесел гIолилазин бицунел рукIарал ригьалде рахарал  руччабиги, ахираб заманалда, телефоналги кодор ккун гьебго жо гьабулел рихьидал, тамашалъизе бачIуна. 
Пуланаб росулъа руччаби шагьаралда дандчIван руго ва гьел цоцазда гьикъа-бакъулелъул росулъа ячIаралъ цIехон буго рокъосезул ахIвал-хIал кин бугебин, лъимал сахлъанищин, рос гьекъолдулевгойищ вугеван, налъи-ракъи бецIун лъугIанищин. Гьайцояй палгъан хутIун йиго, дуда гьебщинаб хабар кисайин рагIарабилан гьикъун буго. КIиабилелъ жаваб кьун буго дур вотсапалда цере лъурал суратаздасан ва киназдаго бихьулелъуб гьабураб хъвай-хъвагIаялдасан бичIчIун гьебгун, ургъалилъ йикIанин. 
ХIакъикъаталдаги жакъа гIемерисел руччабазул рокъоб кколебщинаб цебе лъун буго вотсапалъул "гордазда". Росгун яги цогидаб гIагарлъигун барщанищ, цере-нахъе ралагьичIого гьезда хъинтIулел гIадал суратал ва хъвай-хъвагIаял лъолел руго, дагьабго ракIбакъванищ, гьебги киназдаго бихьизе цебе лъола. Гьелдалъун вотсапалда жанибго гьединазда гьоркьор къваригIел гьечIел харбалги ккола. Цебе магIарул чIужугIаданалъул гIадат букIана рокъоб ккараб чияда бицунареб, дандчIвараб гIакъуба-къварилъи баччулеб ва рукъалъул бетIергьанчиясул чамгIаллъи нахъарокъоб лъолеб. Гьанжейин абуни, гьале дунги дир рокъоб бугеб рищни-къулгиян абулебго гIадин, киназдаго бихьизе къватIибе  балеб буго. 

Зарал

Бищунго гIемер рагIи кколеб ва къваригIел гьечIел харбал щущазарулеб бакIлъун рикIкIине бегьула ватсаппалда жанир гIуцIун рукIунел къокъаби. Уяб яги гьересияб батIалъи гьечIого гьенире цереса цере ритIун рачIуна батIи-батIиял харбал ва суратал. Гьенире ритIулезги кидаго гуро хIисаб гьабулеб лъица гьеб цIализе бугебали. Киса босарабали лъалареб, щиялиго мадугьалалъ бицанин яги кинаб букIаниги министерствоялда хIалтIулев чиясдасан рагIанин абурал кьучI гьечIел харбал тIиритIизарула. Уяб жоян ккун гIемериселги рукIуна. Гьединал харбаз рахIатхвезабун букIана ракь багъаризе бугин  дагьал цере рачIунел рукIарал ва гьелдаго релълъарал цогидал хитIабазги. 
Араб соналъул риидал Дагъистаналда вотсап ва интернет приложенияздасан хабар тIибитIун букIана МахIачхъалаялда ва цогидал шагьаразда гIисинал лъималазда хIал гьабулезул къокъаби рагIулин абун. Гьеб букIана улбузул макьу хвараб заман. ХIалтIи гьабуларогойин низам цIунулезде букIана гIайибазул гъегъ балеб. Чанго соналъ цере ккарал лъугьа-бахъиназулгицин видео ва хIужаби сон-жакъа ккарал гIадин чIезарун бицунаан цо-цояз. Амма баккарабго гIадин, гIадамазда гьоркьоб рахIатхвейги бекьун, тIагIана гьеб хабар. ТIабигIаталдаго ратичIо гьединал такъсирчагIиги.
Гьединго зама-заманалдасан рахIатхвей тIибитIизабула цо квешаб унти баккун рагIулин, амма гьеб халкъалда лъазе толеб рагIуларин, гьелъул хIакъалъулъ жидедаги Сахлъи цIуниялъул министерствоялда хIалтIулей йигей гIагарай гIаданалдасан лъанин абурал ва гьелда релълъарал цогидал "корохъ харбаз". Амма цIех-рех гьабидал, гьеб кинабго батула гьереси.

Чияр балагьаздаса 
пайда босулел

ДандчIвала гьересиги бицун унтараб лъимадуе дару гьабизе гIарац хIажат бугин рачIунел хитIабалги. ГурхIел-рахIму цIикIкIараз гьединазул банкалъул счеталде рехула гIарац. Гьединал хIужаби гIемер ккола. Кумекалъе гIарац кьуразги кидаго гуро цIех-рех гьабулеб гьеб унтарасухъе яги хIажалъиялде ккарасухъе щун бугищали. Гьеб рахъалъул цIех-рех гьабурал экспертаз малъулеб буго гурхIел-рахIмуялъул мурадалда кьураб гIарац гьерсихъабазухъе ккеларедухъ, цин цIех-рех гьабизе кколин. Бищунго лъикIаблъун рикIкIунеб  буго гурхIел-рахIмуялъул фондалъулгун яги кумек хIажатав чиясулгун хасаб бухьен гьабизе ва кинабго якъинлъидал гурони гIарацги кьечIого тезе. Кумек хIажатазул хIакъалъулъ Интернеталда гIемер хъвалеб бугони, гьездаги божизе бегьула.  ГIадамал гуккун гIарац бакIарулез ишалъе цо яги кIиго интернет-сурсат гурони хIалтIизабуларин малъулеб буго экспертаз. 
Интернеталдасан бугьтанал лъеялъул ва гьелъухъ букIунеб тамихIалъул бицана юстициялъул советник Арсен Шапиевас:
"РФялъул Конституциялда рекъон, миллат, тIомол кьер, чIужугIадан-бихьинчи вукIин гьоркьобги ккун, Интернеталдасан, СМИяздасан ва цогидал алатаздасан цоги чи хIакъир гьавизе, инсанасул напсалда хъатIулеб рагIи абизе, кIиго чиясда гьоркьоб жахIда бижизабизе гьукъун буго. Гьединал хIужабазда хадуб халккола. Хасго гьеб иш тIадчIун гьабизе байбихьана экстремизмалде ва терроризмалде ахIулел пикраби сайтаздасан тIиритIизаризе байбихьидал. Гьединал ахIиял ратараб мехалда сайт, телевидениялъул яги радиоялъул программа гьукъеян ва гьелъул бетIергьабазе гIадлу  гьабеян хитIаб гьабула судалде ва цогидал идарабазде. 
Психологазул пикруялда, инсанасул психикаялде тIадецуй бигьалъизабулеб хасаб къагIида буго гьеб. Масала, пуланав чиясдаса сурав босулеб мехалда гьесие кьола гIемерал суалал. Гьел суалазе тIатIалаго цоцада релълъараб (мисалалъе,  уйилан) жаваб кьола гьес. Иргадулаб суалалъе гуроян жаваб кьезе кколеб бугониги, цIех-рехалда гъоркье ккарав ва суалаздаса свакан тату хварав чияс уйилан жаваб кьола. Тохлъукье абун борчIараб рагIул жаваб кьезе тIалаб гьабула гьеб мехалда. Гьединал къагIидаби хIалтIизарула хасаб мурадгун Интернеталъул сайтазда хIалтIулел гIадамаз.
Гьединлъидал, Интернеталъул сайтазда ратарал жалазе жаваб кьолаго цIодорлъи гьабизе ккола. Нилъер улкаялде данде къеркьолел хасал къуватал гIемер руго ва гьез жидер мурадазе рекъонкколел ишал гьаризе гIарацги кьун тIамулел чагIи рукIуна. Психикаялде тIадецуй гьабулел къагIидабиги малъула гьезда. Гьелде тIадеги, "Дуего бокьулареб чидае гьабугеян" малъулеб умумузул аби кIочене бегьуларо: дурго миллат, тухум-кьибил, росу-ракь хIакъир гьабулеб квешаб рагIи цоги чияс абизе дуе бокьулареб батани, цогидазул рахъалъ гьединаб калам дуцаги гьабуге.



Автор: ПатIимат СултIанмухIамадова

Газета №: 24, от 17. 06. 2016 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.





Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий

При использовании материалов сайта, активная гиперссылка на сайт Hakikat.Info обязательна!
При использовании материалов сайта в печатных СМИ, на ТВ, Радио - упоминание сайта обязательно!