Сделать домашней|Добавить в избранное
 
Главная » Медицина - Сахлъи магIарулазе » ВИЧалъ унтаразул къадар бахана 2606 чиясде
на правах рекламы

ВИЧалъ унтаразул къадар бахана 2606 чиясде

  • Версия для печати
Добавил(а): istina от 20-05-2016, 10:47

ВИЧ-инфекциялъ гIадамал унтиялъул рахъалъ Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIалалъул бицун нижеца гара-чIвари гьабуна "Республикаялъул СПИД-централъул" бетIерав тохтур ГIабдула ГIабдулаевасулгун. 

 

- ГIабду ла, ВИЧ-унти тIибитIиялъул рахъалъ Дагъистаналда щиб хIал бугеб?
- Расги лъикIаб хIал гьечIо. Щибаб соналъ республикаялда тIатинабула 180-200 чи ВИЧалъ унтиялъул хIужа. 2016 соналъул 17 маялде ругел баяназда рекъон, Дагъистаналда гьеб унти бугел чагIазул къадар бащалъула 2606 чиясда. Гьеб буго официалияб статистика. ХIакъикъат лъазе ккани, гьеб тарих щуйиде кьабизе ккола.
Дица нухмалъи гьабулеб централда буго гьаб заманалъул диагностикияб база ва лабораториялъул алатазул кумекалдалъун рес буго ВИЧ/СПИДалъул киналго цIех-рехал гьаризе, республика бахун къватIире ине хIажалъи гьечIо.
Республикаялда ВИЧ/СПИД тIатаралдаса нахъе хун вуго 725 чи.
- ВИЧалъул инфекция чорхолъе ккаразда гьоркьор бихьиналищ цIикIкIун ругел, руччабийищ?
- Республикаялда ВИЧ/СПИД тIатинабураб къоялдаса нахъе гьарурал цIех-рехаз бихьизабуна гьеб унти ккаразул гIаммаб къадаралъул 70 процент бихьинал рукIин. 2000 соналдаса нахъе гьарурал цIех-рехаздасан баянлъана ВИЧалъ унтарал руччабазул къадарги цIикIкIунеб букIин.
Жакъа Дагъистаналда гIумру гьабун йиго 790 ВИЧ унти бугей гIадан. Гьезул гIемерисел руго россабаздасан гьеб унти щварал.
- Аслияб куцалда кин гьеб унти бахунеб?
- ТIоцебе ВИЧ тIибитIун букIана наркоманазда гьоркьоб (80 процент). Республикаялда, аслияб куцалда, гьеб тIибитIиялъе гIайибиялги ккола наркоманал. 2000 соналдаса нахъе байбихьана «тIадагьаб» хьвада-чIвадиялъул гIадамазда гьоркьоб ВИЧалъ унтаразул къадар цIикIкIине. Гьезда гьоркьобги цIикIкIарасеб бакI ккола «тIадагьаб» хьвада-чIвадиялъул наркоманаз.
- ВИЧ бугезе сахал лъимал гьарулищ?
- Гьарула. Росги лъадиги ВИЧалъ унтарал ругониги, сах-саламатаб лъимер гьабизе рес буго. Лъимаде йигей гIадан гьелъие гIоло руччабазул консультациялъул ва хасаб централъул халгьабиялда гъоркь йикIине ккола. Гьениб чIужугIаданалъул сахлъиялъул тIубараб цIех-рех гьабула, лъимаде вирус бахинчIого букIиналъе, химиопрофилактика тIобитIула. Бихьизабураб заманалда гьелъие гьабула вирусалда дандечIолеб терапия, лъимер гьабулеб мехалдаги кьола хасаб дару. Гьабулаго лъимералде ВИЧ бахиналда бугеб хIинкъи къинабиялъе хIалтIизарула хасал дараби.
Ахирал соназда цIикIкIунеб буго ВИЧ-унти бугел руччабаз лъимал гьари. Амма, кигIан бокьичIониги абизе кколеб буго, исламалда дандекколарилан абун гьеб унти бугел цо-цо руччабаз инкар гьабулеб буго химиопрофилактикаялдасаги хасаб терапиялдасаги. Нижеца кагъат хъвана Дагъистаналъул муфтияталде, дандчIвана муфтиясул заместитель АхIмад-хIажи Кахаевгун ва сах-саламатаб лъимер гьабизе бусурбанчIужуялда тIадаблъун гьабун бугин бичIчIизабуна гьез нижеда. Киналго унтаби Аллагьас кьурал ккола, гьел сах гьарулел дараби ругони, хIалтIизаричIого теялъул хIакъ букIунин бичIчIизабуна.
- Дагъистаналда гIемерал ругищ ВИЧ-унти бугел лъимал?
- ВИЧ бугел улбуз гьабуна 275 лъимер, гьезда гьоркьоб буго ВИЧалъ унтараб 27 лъимерги. Гьел киназдаго хадуб 18 моцIалъ нижеца халккола ва зама-заманалдасан гьезул сахлъиялъул хал-шал гьабула. Ахиралда анализазул халгьабула ва ВИЧалъ лъимер унтун бугищ-гьечIищали чIезабула. ТалихIалъ, гIемерисел сахлъун ратула ва гьединал сияхIалдаса рахъула.
- ВИЧ/СПИД тIибитIиялъул рахъалъ Дагъистаналъул щиб регионалда бугеб бищун хIалуцараб хIал?
- Агул район хутIун, республикаялда цониги гьечIо ВИЧ/СПИД тIибитIичIеб бакI. Муниципалиял гIуцIаби росани, бищунго цIикIкIун чагIи унтун руго Дербенталда, хадубго буго ДагъОгни, Хасавюрт, Буйнакск, Дербент район. ЦIикIкIараб къадаралда унтаразул хъвай-хъвагIай гьабун буго Избербашалда, МахIачхъалаялда ва Гъизилюрталда.
- ВИЧалъ унтиялда щаклъи бугони, кире рачIине кколел гIадамал?
- Республикаялда хIалтIулеб буго ВИЧ-инфекциялъул цIех-рех гьабулеб 11 лаборатория. Бидул цIех-рех гьабиялъе гIоло дагъистаниял шагьаразде рачIине кколаро. Би босула бакIалъулал медучреждениязда, хадуб гьеб щвезабула регионалияб лабораториялде. Щаклъи ккани, би бачIуна МахIачхъалаялъул СПИД-централъул арбитражияб лабораториялде, мухIканаб диагноз лъезе.
- Сунца квалквал гьабулеб бугеб нужер хIалтIуе?
- Бищунго кIудияб квалквал буго центр бетIергьанаб мина гьечIолъиялъул. (Жакъа центр буго РЦИБалъул минаялъуб). Федералияб централъ нижее биччалеб гIарцул къадар цIакъго мукъсанаб буго. Гьеб гIоларо халкъалъул ункъо проценталъе гурони хъулухъ гьабизе. РФялъул Сахлъи цIуниялъул министерствоялъул тIалабазда рекъон, ВИЧ-инфекциялъул цIех-рех гьабизе ккола халкъалъул 20 проценталъул. Федералияб централъ ВИЧ-унти бугел сах гьаризе биччалеб гIарацги буго цIакъго дагьаб.

   

 

 

Автор: Нури Нуриев

Газета №: 20, от 20. 05. 2016 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.





Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий

При использовании материалов сайта, активная гиперссылка на сайт Hakikat.Info обязательна!
При использовании материалов сайта в печатных СМИ, на ТВ, Радио - упоминание сайта обязательно!