Сделать домашней|Добавить в избранное
 
Главная » Детский уголок - БурутI » Щибаб къоялъ радал лъи¬мал пас¬тIа¬на¬лъухъ балагьизе унаан.
на правах рекламы

Щибаб къоялъ радал лъи¬мал пас¬тIа¬на¬лъухъ балагьизе унаан.

  • Версия для печати
Добавил(а): istina от 13-05-2015, 15:59

 

Хасалого лъимал школа­лъул пастIаналъе рохъо бакIа­ризе лъугьуна. Рохъоялъ беэн гьабураб ракьалда овощал лъикI рижула. Щивас кIи-кIи ведро рохъдол босун бачIана.

Их щвана. ГIазу биунеб букIана. Лъимал, белалда хIарщ рекIунареб хIалалда, кье­рал ру­хъи­зе ва рахъал гьа­ризе лъугьана. Хьон хьазе кко­­леб куцги учительни­ца­ялъ ба­ян гьабуна. Ла­маду­ра­лъул гIи­синал хьоназда тIаде да­гьаб­го ракь хъваниги гIола. ЧIахIиял хьонал хьа­леб ме­халъ, гьезие рахъ гъварид гьа­бизе кко­ла.

ТIоцебе пастIан чIобогояб бакI гIадин букIана. Амма, тIа­де цIад барабго, мухъ-мухъ­ккун чIараб жо тIаде бакка­раб­го, гIур­ччин­лъиялъул цIуна. Пас­тIаниб баккулеб бу­геб гIур­­ччинлъиялде лъималазул гъира кко­леб букIана. Гьале, ракьулъа къватIире раккун ра­чIана ламадуралъул гIурччи­нал гIучIал гIа­дал тIанхал. ЧIа­­кIултIаналъул тIанхалги пар­­па­дизе лъугьана. Цо хур­хи­не бакIги къва­ри­гIун, тIур­тIу­­дулеб хилъалодул рачIги букIана.

Лъимал цохIо рекьарал жал тIаде раккия­лъухъ бала­гьун чIолел рукIинчIо. Гьез тIаде ра­кка­разе кIудиял гIезе­ги кумек гьабулеб бу­кIана. Пас­тIан чIаралеб, чIахIалдаса бацIцIад гьа­булеб букIана. Гьезда чIар гIемерлъиялъул хIа­къалъулъ учительницаялъ бицараб ха­бар­ги ракIалде щвана. Ччутидул цо чIахIалда нус­азарго хьон бижула.

БагIарараб заман тIаде щва­на. Гьелъулги лъи­малаз ургъел гьабизе ккола.

Щибаб къоялъ радал лъи­мал пас­тIа­на­лъухъ балагьизе унаан. "ХъапустIаналда хIа­па­ра бугодай, охцерал лъа­лъа­зе ккеладай?" - абун халгьа­бу­лаан.

Лъимал, свак лъачIого, хIал­тIана. Хаса­лихъ­лъиялда гьез рохалилаб дандчIвай гьа­бу­на. Школалъул пастIаниб бекьараб жо гьар­за­го бижана. Найил гьоцIо гIадаб гьуинаб тал­ган­ги гургинлъана. Хъа­пус­­тIаналъул бутIрул­ги, ко­дор ккуралго, къир-къири ба­хъунеб ку­цалда къвакIун лъу­гьа­на. Лъималазда тIаде бор­хи­забизе кIолареб хъабахъги би­жана. Гьеб хъа­бахъ выстав­ка­ялде, кверзул гьакида лъун, щве­забуна.

Н. НадеждинаГI

 

ГIи  къинлъилалде, лъа­ра­гIалде унев гIалимчи Гъазда­нущиве щун вуго. Гьоболасул лъадуца гьесда абун буго: "ГIакдаца рахь биччаларого буго, цо сабаб хъвай", - ян. Асул хъвалеб гIадатго букIун гьечIо, гьечIониги, цогидал дибирзабаз гуккун ругьунай гIаданалъул ракIбакъвазе бокьичIого, сукIун цо кагъат кьун буго: "Лакаялда гьор­кьоб­ги букъун, лълъурдузда бу­хье, радал-къаси чуриги кье, тIаде гIатIги бай, гIисин гьабун къунцIараб херги бай, цебеса камизе течIого, - янги абун. - Сабаб къабуллъизе ккани, гьедин гьабиз ккола", - янги абун буго.

ГIака, гьес абухъе, хьи­хьун буго, ва гьелъги къойи­даса къойиде  гIемераб рахь кьун буго. ЦIакъ йохун, сабаб хъварасе рахьи балей, гьесул хIурмат гьабизе, баркала кьезе кидадай гьев вачIинаян йикIун йиго гьей. Ахирги вачIун вуго. Йохуца холаго, би­цун буго, дур сабаб къабул­лъун, гIемераб рахь бечIчIа­ни­лан. ЦIурал чадал гьарун, гье­сул хIурмат гьабун буго, гье­сие баркала кьун буго. Гьобо­лас абун буго: "Дир сабаб гуро къа­буллъараб, дурго берба­лагьийин. Цебе дуца, хашго тун, рахь букIун гьечIо, гьан­же дуца лъикI хьихьун, рахь бачIун буго".

"Гьанибе босе доб сабаб", - ан абун, ралагьун руго. Хъва­раб жого гьечIеб кагъат батун буго.

"ГIака лъикI хьихьеян абу­рабани, дуца лъикI хьи­хьи­л­ароан, сабаб хъваларин абу­ни, дур ракIхвелаан. Гьеб­ги багьанаде ккун, хьихьилеб батила абун, кьуна духъе ка­гъат. Сабабалдасан жо кко­ла­ро, кколебани, тIолго дунял сабабаз хIалтIизабилаан", - абун бицанила гIалимчияс.

 

Макказда хадуб лъугьун бу­кIана хъарчигъа, амма цони­гияб гьелъухъе кквезе щвечIо. Гьезие хIилла ургъизе ракIалде ккана хъар­чигъаялда. Макказу­л­ ру­къал­­­да гIагарлъухъ бугеб цо гъо­тIо­­даги чIун, гаргадизе лъу­гьана гьеб, жин­дие бокьун бугила ну­жее хъу­лухъалъе чIезе.

- Дие нуж рокьу­ла, - ян абуна гьелъ. - ГьабсагIат иш гье­чIого буго дун. Нуже­ца дун нужехъего биччай ва пар­­ччахI­лъун те. Дица нужее хъу­лухъ гьа­била. Цоги­­даз­да къварид гьари­з­еги ри­чча­ларо.

Маккал разилъана, хъарчигъа жидехъего биччана. Жанибе борчIараб мехалъ батIайиса гаргадизе лъугьана гьеб.

- Дун буго нужер парччахI, нуж дихъ гIенеккизе ккола. ТIоцебе, щибаб къоялъ дица кваназе ккола цо-цо микки.

Щибаб къоялъ цо-цо микки кваналаан гьелъ. Гьанже рекIеда ратана маккал, щиб гьабилебали ургъизе лъугьана. Амма кватIун букIана.

- Биччазе бегьулароан гьеб нилъехъего, - ян абуна гьез. - Гьанже гьабизе жо гьечIо.

Лев Толстой

Автор: Айшат ХIалакова

Газета №: Только число, без пробелов и др.символов. Например 43, от Число месяца выхода номера газеты. Например 12 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.





Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий

При использовании материалов сайта, активная гиперссылка на сайт Hakikat.Info обязательна!
При использовании материалов сайта в печатных СМИ, на ТВ, Радио - упоминание сайта обязательно!